Hun gedrag lijkt misschien onbaatzuchtig, maar is in ieder geval deels egoïstisch.

Het komt regelmatig voor dat vogels die eigenlijk oud genoeg zijn om het nest te verlaten, nog even thuis blijven wonen en hun ouders helpen bij het grootbrengen van de kleinere broertjes en zusjes. Aangenomen werd dat de vogels hun broertjes en zusjes helpen grootbrengen, omdat het op dat moment in hun leven de enige manier is waarop ze – indirect – hun genen kunnen doorgeven. De vogels zijn immers nog jong en niet in staat tot voortplanting. Maar door voor hun broers en zussen te zorgen – die deels hetzelfde genetische materiaal hebben als zijzelf – kunnen ze er toch voor zorgen dat dat genetische materiaal voortleeft.

Profiteren
Het lijkt heel nobel. Maar nieuw onderzoek toont nu aan dat de behulpzame vogels persoonlijk ook profiteren van hun gedrag; ze vergroten ermee de kans dat ze zich in een later stadium kunnen voortplanten. Dat is te lezen in het blad Proceedings of the Royal Society B.

Geslacht
De onderzoekers bestudeerden maar liefst 20 verschillende vogelsoorten. Bij alle soorten was het vrij gebruikelijk dat oudere vogels hun ouders hielpen bij het grootbrengen van de kleinere broers en zussen. Als die vogels daarbij louter gedreven werden door het verlangen om hun genetische materiaal veilig te stellen, zou je verwachten dat mannetjes en vrouwtjes even vaak dit behulpzame gedrag vertonen. Maar dat is niet wat de onderzoekers zagen gebeuren. De onderzoekers ontdekten dat het geslacht dat doorgaans een partner in de eigen groep zocht, veel meer hulp bood dan het geslacht dat een partner buiten de groep zocht.

Eigenbelang
Het lijkt er dan ook op dat er meer aan de hand is. Er is nog een reden voor de vogels om hulp te bieden. “Wat de reden ook is, het lijkt erop dat individuen die helpen hun eigen succes – en dus niet alleen het succes van hun familieleden – vergroten,” aldus onderzoeker Charlie Cornwallis. “Hoewel het behulpzame gedrag heel altruïstisch is, lijkt eigenbelang ook een rol te spelen.”

Hoe de vogels precies van hun eigen behulpzame gedrag profiteren, is onduidelijk. Mogelijk heeft het te maken met het feit dat ze door hulp te bieden, automatisch onderdeel uit gaan maken van een grotere sociale groep, waardoor de kans dat ze binnen die groep een partner vinden en zelf hulp krijgen bij het grootbrengen van hun jongen, groeit. Daarnaast kan het ook zo zijn dat vogels die geen hulp bieden, uit de groep worden gezet, terwijl behulpzame individuen mogen blijven. Ook in dat scenario is het voor vogels die een partner in de eigen groep zoeken, gunstig om hulp te bieden.