Het bestaan van dergelijke objecten werd meer dan 70 jaar geleden al voorspeld.

Maar nu pas zijn onderzoekers erin geslaagd om zo’n object te spotten. Dat is te lezen in het blad Nature Astronomy.

Kuipergordel
Het betreffende object bevindt zich in de Kuipergordel, een flinke verzameling kleine hemellichamen die zich voorbij de baan van Neptunus bevindt. Aangenomen wordt dat deze Kuipergordel is opgebouwd uit puin dat na de vorming van het zonnestelsel overbleef. En in tegenstelling tot de kleine hemellichamen – zoals planetoïden – die zich in het binnenste van ons zonnestelsel wagen en aldaar beïnvloed worden door straling, botsingen en de zwaartekracht van de planeten, zijn de objecten in de donkere, afgelegen Kuipergordel vrijwel ongerept gebleven. Ze kunnen – als overgebleven bouwmaterialen van de planeten in ons zonnestelsel – dan ook een goed beeld geven van het planeetvormingsproces.


Missend puzzelstukje
Aangenomen wordt dat planeten het levenslicht zien wanneer stof en ijs samenklontert. Gaandeweg ontstaat zo een steeds groter object dat – met zijn toenemende zwaartekracht – steeds meer materiaal naar zich toetrekt. Het eindresultaat van dat proces – planeten zoals onze aarde, maar ook Mars en Venus – hebben we al uitgebreid kunnen bestuderen. Maar het object dat onderzoekers nu gevonden hebben, kan gezien worden als een missend puzzelstukje in de evolutie van planeten. Het zit namelijk tussen die eerste samenklontering van stof en ijs en de planeten die we vandaag de dag zien, in.

Een artistieke impressie van het 2,6 kilometer grote object. Afbeelding: Ko Arimatsu.

Gespot
Het bestaan van Kuipergordelobjecten met een straal van één tot enkele kilometers werd meer dan 70 jaar geleden al voorspeld. Maar het daadwerkelijk waarnemen ervan is lastig gebleken. Zelfs de beste telescopen kunnen de kleine objecten die op zo’n grote afstand staan en zo weinig licht reflecteren niet direct waarnemen. Japanse onderzoekers besloten het daarom over een andere boeg te gooien. Ze plaatsten twee kleine telescopen op het dak van een Japanse school en monitorden 2000 sterren, in de hoop dat de helderheid van één van deze sterren af zou nemen doordat een Kuipergordelobject van hooguit enkele kilometers groot er voor langs zou bewegen. Een analyse van de data wijst uit dat de helderheid van één van de sterren inderdaad afnam en wel zodanig dat alles erop wijst dat een 2,6 kilometer groot Kuipergordelobject voor de ster langsbewoog.

Talrijk
Dat de onderzoekers bij de eerste poging al een Kuipergordelobject van deze omvang vinden, suggereert dat dergelijke objecten behoorlijk talrijk zijn. Het onderschrijft de theorie dat ijs en stof langzaam samenklitte tot objecten van hooguit enkele kilometers groot alvorens een groeispurt door te maken door met vergelijkbare objecten samen te smelten.


De ontdekking smaakt natuurlijk naar meer. De onderzoekers zijn dan ook voornemens om de Kuipergordel opnieuw onder de loep te nemen. Ook zouden ze graag nog eens onderzoek doen naar de nog verder gelegen Oortwolk, die is opgebouwd uit miljarden komeetachtige objecten.