Ouderen hebben vaker slaapproblemen dan jongeren. Wetenschappers vermoeden dat slapeloosheid een oud overlevingsmechanisme is.

De slaapcyclus van een persoon kan veranderen naarmate hij of zij ouder wordt. Nog altijd weten onderzoekers niet waardoor dit komt. Toch denken wetenschappers van de Duke universiteit dat zij een mogelijke oorzaak hebben gevonden. Slapeloosheid is een oud mechanisme dat ooit heel nuttig was.

Al langer denken wetenschappers dat grootouders een cruciale rol hebben gespeeld in de evolutie van de mens. Grootouders hielpen bij de opvoeding van kinderen, waardoor moeders meer kinderen konden baren en grootbrengen. Wie langer leefde, had dus meer kinderen. Het Grootoudereffect zorgde er dus voor dat de levensverwachting van mensen in korte tijd sterk steeg. Meer hierover in het uitgebreide artikel ‘Waarom worden we oud, maar zijn we niet onsterfelijk?

Veldonderzoek
“Het idee is dat het ooit gunstig was om samen te wonen met grootouders”, zegt onderzoeker David Samson. Samson en zijn collega’s observeerden de Hadza-mensen in Tanzania. Zij slapen ’s nachts in groepen van twintig tot dertig personen. Uit een onderzoek onder 33 gezonde personen blijkt dat ’s nachts niemand tegelijkertijd slaapt. Volwassenen zijn vaak op verschillende momenten wakker, bijvoorbeeld om een huilende baby te verzorgen.

Zijn slaapproblemen wel problemen?
“Wie licht slaapt, is waakzamer en kan snel reageren als er gevaar is”, zegt medeauteur Charlie Nunn van de Duke universiteit. “In een groep mensen met verschillende leeftijden zien we altijd mensen die vroeg slapen of laat wakker zijn. Jonge mensen zijn vaak ’s avonds langer wakker, terwijl ouderen ’s ochtends vroeger uit de veren zijn.”

Het is dus maar de vraag of slaapproblemen ook echt problemen zijn. “Veel mensen gaan naar de dokter om te klagen over het feit dat ze vroeg wakker zijn en niet meer kunnen slapenb”, vervolgt Nunn. “Misschien is er niks aan de hand en is het een overlevingsmechanisme uit vroegere tijden.”