Deze viervoeters blijken toen al trouwe metgezellen van de mens te zijn geweest.

Tot die conclusie komen onderzoekers nadat ze begraafplaatsen in het noordoosten van het Iberisch Schiereiland nader bestudeerden. Zo werden er op twee plekken vier vossen en een groot aantal honden aangetroffen. De graven onthullen een opmerkelijk begrafenisritueel uit de Bronstijd, waarbij mensen samen met hun huisdieren begraven werden.

Huisdieren
Om vast te stellen dat het hier om huisdieren ging, hebben de onderzoekers de voeding van de begraven dieren vergeleken met het dieet van hun eigenaren. Dit deden ze door onder andere isotopen van koolstof en stikstof in botweefsel te bestuderen. In totaal bogen de onderzoekers zich over 37 honden, 19 hoefdieren en 64 mensen. En uit de bevindingen blijkt dat het dieet van de honden inderdaad overeenkomt met dat van mensen.


Een vos als huisdier?

Kan een vos als huisdier gehouden worden? Uit experimenten is gebleken dat dat inderdaad wel kan. Maar het is niet gemakkelijk. De dieren zijn schichtig en erg timide. Dat zou ook de reden zijn dat de hond uiteindelijk uitgroeide tot de beste vriend van de mens.

Vos
Ook het dieet van de gevonden vossen werd onder de loep genomen. En hieruit blijkt dat in sommige gevallen het dieet lijkt op dat van de honden, terwijl in andere gevallen het dieet juist meer weg had van een wild dier dat slechts weinig in contact kwam met mensen. Echter troffen de onderzoekers in een van de graven in Can Roqueta (Barcelona) een oude vos met een gebroken been aan. “De breuk is nog steeds te zien en vertoont tekenen van genezing door mensen,” legt Aurora Grandal -d’Anglade uit. “Waarschijnlijk heeft deze vos voor een lange tijd als huisdier bij de mens geleefd.”

Werkdier
Dat de hond uitgroeide tot het beste maatje van de mens, is niet heel verwonderlijk. Al in de Bronstijd kreeg de hond binnen de gemeenschap een belangrijke functie en ontfermde zich over het bewaken en het begeleiden van de kuddes. Daarnaast moesten ze menselijke nederzettingen beschermen tegen gevaarlijke dieren, zoals wolven en beren. “Alsof dit nog niet genoeg was, fungeerde het dier ook als ‘pakezel’,” vertelt onderzoeker Albizuri Canadell. Om dit werk te kunnen doen, kregen de honden graanrijk voedsel voorgeschoteld, waardoor ze genoeg koolhydraten binnen zouden krijgen om hun functie te kunnen vervullen. Ook aten de honden de restjes van mensen, meestal vergelijkbaar met het dieet van vrouwen en kinderen. “Daarom denken we dat de honden meer verbonden waren met deze huiselijke omgevingen,” zegt Grandal.

Rituelen
De bevindingen laten ook zien dat mensen in de Bronstijd bepaalde begrafenisrituelen toepasten door sommigen samen met hun huisdieren te begraven. Zo troffen de onderzoekers bij het lichaam van een oude man de overblijfselen van een hele koe en de poten van zo’n zeven geiten aan. Bij een jonge vrouw werd een hele geit, twee vossen en een runderhoorn gevonden. Een ander persoon was vergezeld door twee runderen en twee honden.

“We weten nog steeds niet waarom slechts een paar mensen het voorrecht hadden om begraven te worden met dit soort offers,” zegt onderzoeker Ariadna Nieto Espinet. “Het zou kunnen dat het een indicator was van de rijkdom van de overleden persoon. De twee meest voorkomende dieren – runderen en honden – speelden een fundamentele rol in de economie, maar ook in de symbolische wereld en waren misschien een teken van vertoon, prestige en bescherming.”