Gisteren barstte de vulkaan Merapi weer uit. Het is de tiende eruptie in krap acht dagen tijd. Alsof dat nog niet verontrustend genoeg is, melden onderzoekers dat nog eens 21 andere vulkanen in dit gebied aan het rommelen zijn. Die mededeling brengt speculaties op gang: is er een kettingreactie in de Ring van Vuur op komst?

Indonesië bevindt zich exact tussen twee regio’s die de meeste seismische activiteit vertonen. Zware aardbevingen en vulkanische erupties zijn de Indonesiërs dan ook niet vreemd. Maar 21 vulkanen vol onheil lijkt teveel gevraagd. Het woord massa-evacuatie is al gevallen, maar waar te beginnen in een land met 235 miljoen mensen op 17.500 eilanden?

Chaos
Vaststaat dat we de positie waar Indonesië zich in bevindt niet mogen onderschatten. Het land was nog maar net bekomen van een aardbeving met een kracht van 7,7 op de Schaal van Richter en een drie meter hoge tsunami toen de vulkaan Merapi begon. Wanneer we een kijkje onder Indonesië zouden kunnen nemen dan zien we een complete chaos: hier komen de Euraziatische Plaat, de Australische Plaat, de Indische Plaat, De Sunda Plaat en de Pacifische Plaat in botsing. Hier ontstond in 2004 ook de beving met een kracht van 9,1 op de Schaal van Richter die aan 230.000 mensen het leven kostte.

Kettingreactie?
Indonesië telt 129 actieve vulkanen. De meest actieve vulkanen liggen op Java: de Kelut en Merapi. Op een eilandje ten westen van Jakarta ligt de vulkaan Krakatau. Deze begon vorige week opeens lava te spuwen. Tel daar Merapi en de 21 andere rommelende vulkanen bij op en een kettingreactie lijkt voor de hand liggend.

Geen bewijs
Wetenschapper Ed Venzke maant echter tot kalmte. Er wordt volop gespeculeerd over de mogelijkheid dat de onrustige Merapi ook andere vulkanen activeert. Maar: “Er is geen bewijs dat de activiteit van Merapi invloed heeft op andere vulkanen.” Daar komt nog eens bij dat de vulkanische systemen wel heel dichtbij elkaar moeten liggen om elkaar te kunnen activeren.

WIST U DAT…

…wetenschappers onlangs ontdekt hebben waarom vulkanen nabij de Ring van Vuur zo actief zijn?

IJsland
Een kettingreactie zou echter niet voor het eerst optreden: toen Eyjafjallajokull in april uitbarstte, was men bang dat de grootste vulkaan van IJsland – Katla – vou volgen. En in het verleden waren ook de vulkanen op Hawaii wel eens allemaal tegelijkertijd actief.

De Ring van Vuur telt in totaal 452 vulkanen en deze hebben al vele doden op hun geweten. Ook in Indonesië. In 2004 ging het goed mis, maar ook in 1883 was het foute boel. Toen explodeerde de vulkaan Krakatau. Dat leverde de hardste knal die ooit in de moderne geschiedenis werd gehoord, op en kostte 40.000 levens. En de uitbarsting van de supervulkaan Toba die zo’n 70.000 jaar geleden plaatsvond, gaat de boeken in als een wereldwijde ramp. Door as en rook was het gebied zes jaar in duisternis en kou gehuld.