gefrustreerd

Iedereen kent ze wel; van die karakters waarmee u onmogelijk door één deur kunt. Onbegrijpelijk dat er überhaupt mensen zijn die wél met hen overweg kunnen. Waarom zijn sommige mensen zo vervelend? En waarom doen ze niet eens iets aan die persoonlijkheid van hen?

Sommige mensen geloven dat onze persoonlijkheid mede door ons astrologisch teken bepaald wordt. Een Leeuw is dominant, een Ram opvliegend en iemand met het sterrenbeeld Vissen kan een idealistisch typje zijn. Ieder sterrenbeeld heeft zijn eigen kenmerkende karakter – positief en negatief – en door de stand van de planeten worden wij ook nog eens in onze stemming en gedachten beïnvloedt. Een horoscoop biedt ons voorspellingen waarmee we ons kunnen ‘voorbereiden’. Volgens de horoscoop van vandaag voel ik, een Waterman, mij bekneld in mijn relatie. Ja, dat ik een relatie heb, klopt. Maar wie zegt dat ik mij bekneld voel en verlang naar ultieme vrijheid? Wat een onzin zo’n horoscoop. Alsof iedere waterman zich vandaag zo zou voelen. Morgen staat er waarschijnlijk weer totaal iets anders in de horoscoop over mijn relatie. Hoe komen we eigenlijk bij die karakteriserende sterrenbeelden? Hoezo zou een Waterman doordat hij toevallig in januari of februari geboren is bijvoorbeeld altijd creatief, wilskrachtig en eigenwijs zijn? Oké, ik geef toe dat die eigenschappen wel zouden kunnen kloppen – zo tegendraads en eigenwijs ben ik dus ook weer niet – maar hoe kunnen die eigenschappen nu iedere Waterman kenmerken? Alsof ons karakter vastligt in ons astrologische teken. Het is toch ons brein dat onze waarneming, gedachten, emoties en daardoor ons gedrag bepaalt? Wat het ook is wat ons karakter ‘bepaalt’; als ons karakter vastligt, in hoeverre kunnen we iemand zijn karakter dan eigenlijk kwalijk nemen?

Ik als zogenoemde Waterman, kan goed samenwerken als ik ervan uitga dat ik zoals iedere waterman een tolerante en verdraagzame instelling heb. Toch heb ik wel eens samengewerkt met vreselijke personen waarmee ik totaal niet door één deur kon. Hele starre personen, erg taakgericht en dominant. Het was vreselijk en ik snapte niet waarom zij zo deden. Als er iets is waar ik niet tegen kan, is het wel als mensen mij taken opleggen waar ik louter bevelen voor krijg. De wrok stapelt zich bij mij al helemaal op als ik achteraf geen bedankje noch bevestiging krijg dat ik de taak goed gedaan heb. Waarom zijn die mensen zo? Is het hun karakter? Zijn ze zo opgevoed of komt het door eigen ervaringen dat ze zo bazig doen om dingen gedaan te krijgen?

Geboorteastrologie
Iemands sterrenbeeld staat vanaf zijn geboortedag vast. Die dag zou op de één of andere manier bepalen hoe iemands persoonlijkheid ontwikkelt. Hoe? Door de stand van de zon en de planeten. Circa 1400 voor Christus waren er al mensen (Babyloniërs) die keken naar de stand van de zon en ongeveer rond 400 voor Christus keken ze ook naar de stand van de planeten. Een echte horoscoop werd nog niet uit deze standen afgeleid. Men bedacht astrologische tekens – de sterrenbeelden – maar deze gaven geen duiding die verder ging dan ‘Hij zal voorspoedige dagen zien’ of ‘Hij zal zonen hebben’. De Griekse astrologie nam de basis van de tekens over van de Babyloniërs. De Grieken bedachten huizen en ascendanten die we nu ook nog gebruiken om onze toekomst en karakters te voorspellen. Maar ook hier haalden de mensen in die tijd nog geen individuele ‘voorspellingen’ uit. De geboortetijd en –dag was toen ook niet zo belangrijk als het zogenoemde katarche – het beginmoment. De mensen waren ervan overtuigd dat er verschillende beginmomenten konden zijn. De geboorteastrologie die we nu kennen en gebruiken, komt wel van die Griekse astrologie af. Intussen leggen wij wel de nadruk op de geboortedag. En dat doen we pas ongeveer 150 jaar.

Typisch?
Of en hoe het kan dat sommige eigenschappen van bijvoorbeeld het sterrenbeeld leeuw zo kenmerkend kunnen zijn voor bijna iedere leeuw, daar zijn de meningen over verdeeld. Er zit vast wel iets van een waarheid achter astrologische tekens anders kunnen de kenmerken vaak niet zo typisch zijn. En wie weet is het sterrenbeeld wel hetgeen dat ervoor zorgde dat ik met die moeilijke collega’s niet overweg kon. Toch blijft de astrologie en de astrologische tekens een vaag verhaal. De conclusies van wetenschappelijke onderzoeken komen daarentegen vaak veel overtuigender over als het om karakter gaat. Het karakter ligt vast in het brein – of dit nu komt door de stand van de zon en planeten of niet. Bovendien blijkt dat, doordat de aarde schuin ‘staat’ en draait, de sterrenbeelden in totaal ongeveer één maand verschoven zijn en dus eigenlijk helemaal niet meer kloppen.

WIST U DAT…

…Het karakter door dementie of hersenletsel extreem kan veranderen? Hersencellen sterven af of zijn beschadigd waardoor iemand bijvoorbeeld ontzettend egocentrisch, gevoelloos of ongeremd kan worden.

Het brein
Hoezo ligt karakter vast in het brein? Karakter is de manier waarop iemand zich gedraagt door zijn manier van denken en voelen. Karakter ligt vast in het brein en bepaalt hoe iemand denkt, voelt en zich gedraagt. Hoe hersenen in elkaar steken heeft dus invloed op het karakter van iemand en hoe hij zich gedraagt. Zo zijn er psychische stoornissen zoals BDD die invloed hebben op hoe iemand denkt, zich voelt en vervolgens zich gedraagt. Ook crimineel gedrag en de persoonlijkheidskenmerken die daarbij kunnen horen, kunnen komen door afwijkende breindelen. Hoe een brein zich ontwikkelt, heeft te maken met de genen en omgevingsfactoren waaraan iemand wordt blootgesteld. Zo kunnen opvoeding, cultuur én ervaringen het brein veranderen en hiermee invloed hebben op het gedrag en dus karakter.

Invloeden
De Big Five, die voor alle mensen universeel zou zijn, blijkt niet te kloppen bij inheemse volkeren. Zij ontwikkelen dus andere persoonlijkheden dan de meeste mensen dat doen. Misschien is het wel de totaal andere manier van leven die invloed uitoefent op de persoonlijkheden. Kan ik, als typerende Waterman, door een andere opvoeding of bepaalde ervaringen ineens veranderen in een typische extraverte Leeuw? Waarschijnlijk niet. Mijn introverte karakter kan door omgevingsfactoren misschien wel wát veranderen; de veranderingen zullen niet immens groot zijn – het brein ligt namelijk grotendeels (als basis) voor de geboorte al vast. Waarschijnlijk krijgt iemand bij de geboorte al zijn persoonlijkheid mee, door de manier waarop zijn brein gevormd is.

Kwadrant van Ofman. Afbeelding: Riki.

Kwadrant van Ofman. Afbeelding: Riki.

Botsende karakters
Verschillende karakters kunnen weleens botsen. Opvallend is dat dit vaak voorkomt bij tegenovergestelde sterrenbeelden. Daniël Ofman bedacht een model dat duidelijk maakt wanneer iemand met een ander kan botsen. Volgens hem zijn kernkwaliteiten – opvallende karaktertrekken – aangeboren. Iedere kwaliteit heeft echter z’n valkuil, wanneer iemand doorschiet in zijn kwaliteit. Het kenmerk wordt dan in plaats van positief, negatief. Deze uitschieters, de doorgeschoten kwaliteiten, zijn hetgeen waar een ander zich mateloos aan kan ergeren. De uitschieters zijn waar karakters ‘botsen’, want toevallig heeft het botsende karakter de tegenovergestelde kernkwaliteit waar hij in door kan schieten. Een voorbeeld: iemand is daadkrachtig (kernkwaliteit) en kan daardoor impulsief (valkuil) zijn. Hij kan zich ergeren aan (allergie) besluiteloze mensen, mensen die maar blijven analyseren (uitdaging).

Seizoenen
Hoe het komt dat iemand een ander karakter of een ander brein met eventueel afwijkingen heeft zou indirect te maken kunnen hebben met de geboorteperiode. Eerder bleek dat mensen die in januari geboren worden een verhoogde kans op schizofrenie hebben. Mensen die in mei ter wereld komen, hebben een verhoogde kans op depressie terwijl mensen die in november geboren worden de minste kans op depressie hebben. Misschien heeft het te maken met vitamine D die we in ons lichaam door zonlicht produceren. In januari en februari krijgt iemand minder zonlicht en maakt hij minder vitamine D aan. Gebrek aan vitamine D heeft ook verband met schizofrenie. Misschien zijn er zo wel meer factoren die tijdens de zwangerschap en de eerste maanden van iemands leven invloed uitoefenen op het karakter. Factoren die kenmerkend zijn voor bepaalde seizoenen of maanden. Wie weet.

WIST U DAT…

…Meditatie uw karakter op positieve manier beïnvloedt door veranderingen in uw brein? U wordt compassievoller en daadkrachtiger.

Als het karakter in het brein vastligt betekent dat die starre, autoritaire collega’s er maar weinig aan kunnen doen hoe ze in elkaar steken. Ze hebben hun karakter niet zelf gekozen, althans niet de basis. Het enige wat we kunnen doen als we met iemand anders ‘botsen’, is proberen onszelf wat anders op te stellen (onze uitdaging aangaan) en hopen dat die ander dat ook doet. Iemand haten vanwege zijn karakter is zinloos, hij kan er niets aan doen.