Als een familielid wegvalt, worden vrienden voor deze vampiervleermuizen van levensbelang.

Vrouwelijke vampiervleermuizen hebben sterke sociale connecties met hun moeders en dochters. Ze verzorgen elkaar. Maar ze delen ook hun voedsel. Wanneer een vampiervleermuis een lekkere bloedmaaltijd (zie kader) heeft gevonden, keert deze terug naar het nest om die maaltijd deels weer uit te braken en met moeder of dochter te delen.

Zoals de naam al doet vermoeden, leven vampiervleermuizen van bloed. Met een kleine beet verschaft de vampiervleermuis zich toegang tot het bloed van slapende slachtoffers (voornamelijk vee).

Vrienden
De vrouwelijke vampiervleermuizen hebben echter niet alleen een hechte band met familieleden. Ze hebben ook vrienden. En onderzoek wijst nu uit dat die vrienden met name heel belangrijk zijn als een vleermuis haar moeder of dochter kwijtraakt. Vampiervleermuizen die zoiets meemaken, hebben veel betere overlevingskansen wanneer ze veel vrienden hebben.

Weinig familie
“Vrouwtjes beginnen zich pas voort te planten als ze twee jaar oud zijn,” vertelt onderzoeker Gerald Wilkinson. “Ze krijgen slechts één jong per jaar, dus het aantal nauwverwante vrouwtjes is beperkt.” En als zo’n nauwverwant vrouwtje wegvalt, kunnen de overlevingskansen van de achterblijver enorm slinken. Want met het verlies van een moeder of dochter raken de vampiervleermuizen ook een belangrijke voedseldonateur kwijt. En vampiervleermuizen hebben weinig reserves. Dus als ze niet genoeg voedsel binnen krijgen, duurt het niet lang voor ze een hongerdood sterven.

Twee vampiervleermuizen delen een bloedmaaltijd. Afbeelding: Gerry Carter.

Robuust netwerk
Gelukkig is een vampiervleermuis die een belangrijke voedseldonateur kwijtraakt niet per definitie ten dode opgeschreven. Want andere familieleden en vrienden kunnen ervoor kiezen om hun voedsel met de onfortuinlijke vleermuis te delen. En hoe meer vrienden een vampiervleermuis heeft, hoe groter de overlevingskansen lijken te zijn. “Wij ontdekten dat wanneer zij (de vleermuizen met veel vrienden, red.) een belangrijke voedselbron kwijtraken, zij het veel beter doen. Hun sociale netwerk van voedseldonateurs is veel groter en sterker,” vertelt onderzoeker Gerry Carter. De onderzoekers baseren hun conclusies op een studie onder 30 vampiervleermuizen. Ze stelden aan de hand van DNA vast in hoeverre de vleermuizen aan elkaar verwant waren en verwijderden belangrijke voedseldonateurs om te achterhalen wat dat met de groep deed.

“Is het beter om een paar sterke sociale connecties of heel veel zwakkere sociale connecties te hebben?” vraagt Carter zich hardop af. “De theorie suggereert dat je altijd moet investeren in de coöperatieve partner die je het meeste te bieden heeft. Maar een sociaal dier moet natuurlijk niet al zijn tijd en energie in één relatie stoppen, zeker niet in een onvoorspelbare sociale omgeving. Dat is wedden op één paard.” En daar doen ook vampiervleermuizen niet aan. Iets soortgelijks zien we onder bavianen. Wanneer zij een belangrijk familielid verliezen, gaan ze ook bij meer individuen in hun groep de vacht en huid verzorgen. En mensen zeggen vaak dat ze – als het om vriendschappen gaat – kwaliteit belangrijker vinden dan kwantiteit, maar mensen die in een onvoorspelbare sociale omgeving wonen, geven doorgaans toch echt de voorkeur aan veel vriendschappen in plaats van een paar sterke relaties.