Het is afkomstig van de grootste vulkanische afzetting in ons zonnestelsel.

Dat schrijven onderzoekers in het blad Nature Communications. Een analyse van het stof wijst erop dat het dezelfde samenstelling heeft als Medusae Fossae: een 1000 kilometer lange vulkanische afzetting nabij de evenaar van Mars.

Mars is behoorlijk stoffig: vrijwel het hele oppervlak wordt door stof bedekt. En dat stof zorgt regelmatig voor problemen. Zo woedt er op dit moment een enorme stofstorm op de planeet, waardoor de Marsrover Opportunity geen hand voor ogen ziet en niet in staat is om zonne-energie op te wekken.

Erosie
Lang was het een mysterie hoe Mars zo stoffig is geworden. Op aarde komt stof los van zachte gesteenten door bijvoorbeeld wind, water, gletsjers, vulkanen en meteorietinslagen. Maar op Mars hebben water en gletsjers in ieder geval gedurende een periode van vier miljard jaar nauwelijks een impact gehad op zachte gesteenten. En hoewel er regelmatig meteorieten op Mars zijn geklapt, zijn de deeltjes die zo vrijkomen doorgaans veel groter dan de stofdeeltjes waarmee Mars rijkelijk bedekt is. “Hoe maakt Mars zoveel stof?” vraagt onderzoeker Lujendra Ojha. “Geen van de processen (op aarde, red.) spelen op Mars.” En hoewel ze in het verleden mogelijk wel een rol hebben gespeeld, kunnen ze dus niet verklaren waarom er nu zoveel stof op Mars rondzwerft.

Samenstelling
Om het mysterie op te lossen, bestudeerden wetenschappers de samenstelling van het stof. Het resulteert in een opmerkelijke conclusie: het stof is vrijwel overal hetzelfde. “Overal is het stof op de planeet verrijkt met zwavel en chloor en is sprake van een onderscheidende verhouding tussen zwavel en chloor,” aldus Ojha.

Stof bedekt de zonnepanelen van rover Spirit. Afbeelding: NASA / JPL-Caltech / Cornell.

Medusa Fossae Formation
Vervolgens gingen de onderzoekers nog een stap verder: ze bestudeerden – met behulp van gegevens van Mars Odyssey – de samenstelling van het Marsoppervlak. Daarbij stuitten ze al snel op een overeenkomst tussen de samenstelling van het stof en de samenstelling van Medusa Fossae Formation. Ook dit gebied is rijk aan chloor en zwavel en de verhouding tussen die twee elementen komt precies overeen met wat we in het Marsstof zien.

Eerder onderzoek heeft aangetoond dat Medusa Fossae een vulkanische oorsprong heeft. Met een lengte van zo’n 1000 kilometer is het zelfs de grootste vulkanische afzetting in ons zonnestelsel. In het verleden moet deze afzetting nog veel omvangrijker zijn geweest, zo stellen de onderzoekers. Maar door de Marswind zijn de afzettingen geërodeerd. Berekeningen wijzen uit dat het gebied zo door de tijd heen genoeg stof heeft gegenereerd om heel Mars met een 2 tot 12 meter dikke stoflaag te bedekken.