vrouw-menopauze

Opvliegers en onvruchtbaarheid: eindelijk is de wetenschap eruit hoe het komt dat vrouwen al relatief vroeg in hun leven in de menopauze belanden. Het is allemaal te wijten aan…de man en zijn voorkeur voor jonge vrouwen.

Dat stellen biologen verbonden aan de McMaster University in het blad PLoS ONE. Mannen hebben door de evolutie heen een voorkeur gekregen voor jonge vrouwen. En daardoor is het voor oudere vrouwen niet langer ‘nuttig’ om vruchtbaar te zijn.

Wetenschappers proberen al lang te achterhalen waarom vrouwen relatief vroeg onvruchtbaar raken. Want het is ergens toch vreemd dat vrouwen tientallen jaren voor hun dood al niet meer in staat zijn om zich voort te planten. Eén van de theorieën die onderzoekers ontwikkelden, was dat de menopauze een trucje van de natuur was om te voorkomen dat vrouwen op oudere leeftijd nog kinderen kunnen krijgen. Doordat ze zelf geen kinderen meer kregen, konden ze zich richten op hun kleinkinderen. Door een stukje zorg voor die kleinkinderen op zich te nemen, vergroten ze de overlevingskansen van hun nageslacht aanzienlijk. Maar wanneer we die theorie vanuit de evolutie gaan bekijken, slaat deze eigenlijk nergens op, zo legt onderzoeker Rama Singh uit. “Hoe evolueert onvruchtbaarheid? Het staat haaks op het hele idee van natuurlijke selectie. Natuurlijke selectie draait namelijk om vruchtbaarheid en nageslacht en niet om het stoppen van vruchtbaarheid.”

En daarom komen de onderzoekers nu met een nieuwe theorie die volgens hen een stuk logischer is. Volgens deze nieuwe theorie hebben mannen door de tijd heen een voorkeur voor jongere partners gekregen en gingen ze op een gegeven moment doorgaans alleen nog de competitie met elkaar aan als deze om een jongere vrouw draaide. Daardoor nam de kans dat een oudere vrouw nog kinderen zou krijgen, flink af. De menopauze voorkomt dus niet dat deze oudere vrouwen kinderen krijgen. Het is net andersom: het feit dat oudere vrouwen geen kinderen meer kregen, leidde tot de menopauze. “Deze theorie stelt dat natuurlijke selectie eigenlijk niets hoeft te doen,” benadrukt Singh. Natuurlijke selectie houdt zich alleen bezig met vruchtbaarheid en beschermt vruchtbaarheid in vrouwen die de grootste kans hebben om zich voort te planten. “Als vrouwen zich de hele tijd voort zouden planten en er geen voorkeur tegen oudere vrouwen zou zijn, zouden vrouwen zich net als mannen hun hele leven voortplanten.” Als vrouwen in de historie van onze soort degenen waren geweest met een voorkeur voor jonge mannen, dan was het waarschijnlijk net omgekeerd geweest en waren mannen al op relatief jonge leeftijd hun vermogen om zich voort te planten, kwijtgeraakt.

Dat vrouwen in de menopauze belanden is dus geen trucje van de natuur om ervoor te zorgen dat onze soort betere overlevingskansen zou hebben. Het is simpelweg het resultaat van het feit dat vrouwen vanaf een bepaalde leeftijd er niet meer zo gebaat zijn om vruchtbaar te zijn. En dat is een interessante gedachte, zeker als u bedenkt dat de menopauze niet alleen onvruchtbaarheid met zich meebrengt, maar ook middels hormonale veranderingen ook de kans op bepaalde gezondheidsproblemen vergroot. Als de theorie van de onderzoekers klopt en de menopauze zich door de jaren heen ontwikkeld heeft, is het wellicht ook mogelijk om deze ontwikkeling terug te draaien en zo de gezondheidsproblemen waar vrouwen tijdens en na de menopauze mee te maken krijgen, te bestrijden.