rsz_baviaan

Vrouwelijke bavianen die er een platonische relatie met een baviaan van het andere geslacht op nahouden, leven aanzienlijk langer dan vrouwtjes zonder goede mannelijke vriend. Dat blijkt uit nieuw onderzoek. Het bewijst maar weer eens hoe belangrijk sociale interacties voor primaten zijn.

Onderzoekers van Duke University trekken die conclusie nadat ze zich over gegevens van gele bavianen bogen. De gegevens besloegen een periode van zo’n 27 jaar. In die periode werden de bavianen vrijwel dagelijks geobserveerd.

Verzorgen van de vacht
Uit de gegevens blijkt dat de meest sociale vrouwtjes – de vrouwtjes die het meest bezig waren met het verzorgen en schoonmaken van de vacht van anderen – twee tot drie jaar langer leefden dan hun minder sociale soortgenoten van het vrouwelijke geslacht. Dat effect bleef zelfs overeind nadat de onderzoekers rekening hielden met andere factoren die invloed kunnen hebben op de levensduur (denk aan de rang in de groep, het aantal bavianen in de groep en het aantal vrouwelijke familieleden van de baviaan).

Met mannetjes
Maar niet alleen socialiseren met andere vrouwtjes heeft een positief effect op de levensduur van de vrouwelijke bavianen. Socialiseren met mannetjes had een nóg positiever effect op de levensduur van de dames. De vrouwtjes die het meest socialiseerden met andere vrouwtjes hadden een 34 procent kleinere kans om in een gegeven periode te sterven dan vrouwtjes die zelden met andere vrouwtjes socialiseerden. Voor vrouwtjes die veel met mannetjes socialiseerden daalde de sterftekans in een gegeven periode zelfs met 45 procent.

Voor vrouwtjes die veel met mannetjes socialiseerden daalde de sterftekans in een gegeven periode zelfs met 45 procent”

Verklaring
Maar waarom heeft het socialiseren dat effect op vrouwelijke bavianen? Er zijn verschillende manieren waarop sociale interacties de levensduur van een baviaan kunnen verlengen. Zo kan het verzorgen van de huid de stress verminderen en het immuunsysteem een boost geven. Dat socialiseren met mannetjes de vrouwtjes extra goed doet, schrijven de onderzoekers toe aan het feit dat een mannelijke vriend beter in staat is dan een vrouwelijke vriend om hun vrienden te beschermen tegen soortgenoten.

Niet allemaal sociaal
Maar als sociale contacten de vrouwelijke bavianen goed doen, waarom zijn dan niet alle vrouwtjes sociaal? “Als sociale relaties waardvol zijn, dan is er waarschijnlijk veel competitie als het gaat om het verkrijgen van zo’n vriendschap en dat kan resulteren in sociale uitsluiting van sommige dieren,” legt onderzoeker Lauren Brent uit. De onderzoekers benadrukken bovendien dat een leven met minder sociale contacten ook voordelen kan hebben. “De kans op ziektes en de nadelen van socialiseren – zoals het oplopen van verwondingen door de competitie om vriendschappen – kun je zo vermijden.”

“Sociale isolatie is mogelijk geen onvermijdelijk onderdeel van het ouder worden”

Ouderdom
Een andere interessante conclusie die de onderzoekers op basis van hun analyse kunnen trekken, is dat vrouwtjes wanneer ze ouder worden minder socialiseren met andere vrouwtjes, terwijl ze even vaak met mannetjes blijven socialiseren. Het werpt licht op de sociale isolatie waar oudere individuen zo vaak mee te maken krijgen. “Als sociale isolatie simpelweg een onvermijdelijke consequentie is van de met ouderdom samenhangende afnemende gezondheid en energie, dan zouden we verwachten dat het aantal vriendschappen met bavianen van hetzelfde geslacht net zo snel terugloopt als het aantal vriendschappen met bavianen van het andere geslacht,” stelt onderzoeker Elizabeth Archie. Maar dat is niet het geval. “Wanneer vrouwtjes ouder worden, vallen veel van hun vrouwelijke vrienden weg en hun dochters zijn druk met hun eigen kinderen, waardoor er minder tijd is voor sociale interactie,” vertelt onderzoeker Susan Alberts. “Het suggereert dat sociale isolatie geen onvermijdelijk onderdeel van het ouder worden is, maar in plaats daarvan simpelweg een consequentie is van een afname in het aantal beschikbare vrienden.”

Een handvol eerdere onderzoeken bewees al dat bavianen, ratten en dolfijnen baat hadden bij vriendschappen met soortgenoten van hetzelfde geslacht. Dit is één van de eerste studies die aantoont dat vriendschappen met soortgenoten van het andere geslacht een vergelijkbaar effect hebben. Nader onderzoek moet aantonen of mannetjes ook langer leven wanneer ze er vrouwelijke vrienden op nahouden.