Des te minder tijd iemand heeft om zichzelf in een noodsituatie te redden, des te groter de kans dat diegene zeer egoïstisch te werk gaat. Dat blijkt uit onderzoek. De wetenschappers trekken die conclusie nadat ze onder meer de ondergang van de Titanic hebben bestudeerd.

Als mensen meer tijd hebben om na te denken dan zullen ze ook aan andere denken. Maar als de tijd dringt, dan komt toch echt de survival of the fittest tot uitvoering.

Drie uur

De onderzoekers bestudeerden de ondergang van twee grote Britse schepen in het begin van de twintigste eeuw en richtten zich met name op de overlevenden van die twee rampen. In het geval van de Titanic duurde het drie uren voordat de boot zonk. De regel ‘vrouwen en kinderen eerst’ werd hier keurig opgevolgd; het grootste deel van de overlevenden bestaat namelijk uit vrouwen, kinderen en mensen die in gezelschap van een kind reisden.

Achttien minuten
Toen de boot Lusitania zonk, was het allemaal heel anders. Het schip zonk in achttien minuten tijd en het werd ‘ieder voor zich’. Gevolg: de overlevenden waren vrijwel allemaal tussen de 16 en 35 jaar. Oftewel: in de bloei van hun leven.

Norm
“De sociale norm van ‘vrouwen en kinderen eerst’ werd enkel op de Titanic doorgevoerd,” zo schrijven de onderzoekers. “Deze sociale norm werd door de bemanning afgedwongen en door de passagiers als acceptabel gezien, anders zouden zij namelijk gemakkelijk in opstand hebben kunnen komen tegen het protocol.”

Fit
Zowel de kapitein van de Titanic als de kapitein van de Lusitania gaf opdracht om vrouwen en kinderen voorrang te geven. Op de Lusitania werd dat niet opgevolgd, omdat er weinig tijd was en er problemen waren met het loslaten van de reddingsboten. Waarschijnlijk overleefden zo vele ‘fitte’ mensen de ramp met de Lusitania, omdat zij sterk genoeg waren om in de boot te blijven of nadat ze uit de boot waren gevallen toch weer terug te komen. “Onze analyse suggereert dat de aanname van specifiek gedrag afhankelijk is van de factor tijd. Hoewel tijd natuurlijk niet de enige factor is die meespeelt.”

In de ramp met de Titanic lieten op 15 april 1912 1517 mensen het leven nadat de boot op een ijsberg voer. De Lusitania werd op 7 mei 1915 door een Duitse torpedo geraakt en dat kostte 1198 mensen het leven.