100 jaar

Hoe kan het eigenlijk dat vrouwen gemiddeld langer leven? Wetenschappers hebben een nieuwe verklaring hiervoor: het immuunsysteem van vrouwen veroudert langzamer.

Het mysterie dat vrouwen gemiddeld langer leven dan mannen, is kortgeleden al deels opgelost: de mutaties in de energiecentrales (mitochondriën) van onze cellen hebben alleen bij mannen effect op het verouderingsproces.

Onderzoekers aan de Tokyo Medical & Dental University stellen nu dat het minder snel verouderende immuunsysteem van vrouwen ook kan bijdragen aan hun gemiddeld langere levensduur. En dat zou wel eens een logische verklaring kunnen zijn. Want wie niet ziek wordt en alle schadelijke bacteriën en virussen buiten het lichaam weet te houden, kan daar in ieder geval niet aan dood gaan.

Aantal lymfocyten
De wetenschappers bestudeerden het bloed van gezonde vrijwilligers tussen de 20 en 90 jaar oud. Bij de mannen én de vrouwen nam het aantal witte bloedcellen af naarmate zij ouder werden. Evenals het aantal neutrofielen, een specifiek type van die witte bloedcellen dat het voornamelijk opnemt tegen bacteriën. Een ander type witte bloedcellen, de lymfocyten, namen af bij mannen maar namen toe bij vrouwen naarmate zij ouder werden. Jongere mannen hebben in het algemeen meer van die lymfocyten dan vrouwen van dezelfde leeftijd dus eigenlijk wordt het aantal bij het ouder worden steeds meer gelijk.

Immuunsysteem
Lymfocyten zijn er in drie soorten: B-lymfocyten, T-lymfocyten en NK-cellen. Het tempo waarin het aantal B-lymfocyten en T-lymfocyten afnam, was lager bij vrouwen dan bij de mannen. B-lymfocyten zorgen voor de productie van antistoffen en T-lymfocyten maken het lichaam duidelijk wat eigen is en wat indringers zijn. De NK-cellen en CD4+ T-cellen namen bij beide seksen toe naarmate zij ouder werden. NK-cellen zijn natural killer cellen, grote lymfocyten die geïnfecteerde cellen doden. CD4+ T-cellen zijn T-helpercellen, ze geven zogenoemde cytokinen af die het immuunsysteem helpen door de ontwikkeling en werking van de B-lymfocyten en T-lymfocyten te stimuleren. Het tempo waarin deze NK-cellen en CD4+ T-cellen toenamen lag bij vrouwen hoger dan bij mannen. Tegelijkertijd was de leeftijdgerelateerde afname van twee soorten cytokinen (CL-6 en CL-10) groter bij mannen. CL-6 komt in actie wanneer weefsels beschadigd raken en CL-10 dient als ontstekingsremmer. En tenslotte was er bij de mannen ook een leeftijdgerelateerde afname te zien van rode bloedcellen, bij vrouwen was dit niet het geval.

Waar het op neer komt is dat het veranderen van het immuunsysteem bij het ouder worden heel anders verloopt bij mannen als bij vrouwen. Katsuiku Hirokawa van de universiteit legt uit waardoor dit kan komen: “Vrouwen hebben meer oestrogeen dan mannen, iets wat hen tot aan de menopauze lijkt te beschermen tegen cardiovasculaire ziekten. Maar geslachtshormonen hebben ook invloed op het immuunsysteem, en dan met name op bepaalde typen lymfocyten.”