Onderzoek wijst uit dat de schildvulkaan Arsia Mons op Mars zo’n 50 miljoen jaar geleden stilviel.

Eerder onderzoek wees uit dat Arsia Mons miljarden jaren actief is geweest. Maar wanneer de vulkaan voor het laatst uitbarstte, was lang onduidelijk. Onderzoekers denken daar nu echter uit te zijn. Ze denken dat de vulkaan zo’n 50 miljoen jaar geleden stilviel.

Arsia Mons
We vinden Arsia Mons iets ten zuiden van de evenaar van Mars. Aangenomen wordt dat de laatste uitbarstingen van de vulkaan plaatsvonden in de caldera: een komvormige krater die boven op de vulkaan te vinden is. In deze krater zijn maar liefst 29 vulkanische openingen teruggevonden.

Recent
De onderzoekers brachten de grenzen van de lavastromen die uit elk van deze 29 openingen zijn komen zetten, in kaart. Tevens bestudeerden ze de gelaagdheid van deze stromen (om te zien hoe de leeftijden van deze stromen zich tot elkaar verhielden). Om de exacte leeftijd van de stromen te achterhalen, telden de onderzoekers het aantal kraters die in deze lavastromen waren ontstaan (hoe meer kraters, hoe ouder de stromen zijn). Uit het onderzoek blijkt dat de oudste lavastromen die uit één van de 29 openingen is komen zetten, zo’n 200 miljoen jaar oud zijn. De jongste lavastromen zijn tussen de 10 en 90 miljoen jaar oud. Waarschijnlijk ontstonden ze zo’n 50 miljoen jaar geleden. “Maar het is ook mogelijk dat de laatste vulkanische openingen nog actief zijn geweest in de laatste 50 miljoen jaar,” vertelt onderzoeker Jacob Richardson. “Dat is naar geologische begrippen heel recent.”

Groei
De vulkaan zou zo’n 150 miljoen jaar geleden het meest actief zijn geweest. In die periode zou de vulkaan gemiddeld elke 1 tot 3 miljoen jaar een nieuwe stroom lava hebben voortgebracht. In die tijd brachten de openingen in Arsia Mons’ caldera samen elke 1 miljoen jaar waarschijnlijk 1 tot 8 kubieke kilometer magma aan het oppervlak. Hierdoor groeide de vulkaan langzaam, maar gestaag.

Het is belangrijk om een beter beeld te krijgen van de vulkanische activiteit op Mars. Dat geeft namelijk een beter beeld van de geschiedenis en interne structuur van Mars. “De vulkanen op Mars getuigen ervan dat ze langer actief zijn geweest dan die op aarde, maar hun magmaproductie kan wel eens heel anders zijn geweest,” vertelt onderzoeker Jacob Bleacher. “Dit onderzoek geeft ons nieuwe aanwijzingen over hoe de activiteit van Arsia Mons afnam en de enorme vulkaan stilviel.”