vulkaan

Het was lang een raadsel: hoe konden verschillende soorten organismen de ijzige ijstijden overleven? Onderzoekers denken het nu te weten. Stoom en hitte van vulkanen zorgden ervoor dat de extreme kou en beperkingen die deze met zich meebracht de organismen niet fataal werd.

Die conclusie trekken onderzoekers van de Australian National University nadat ze de archieven in doken. Ze bestudeerden soorten op Antarctica die door de decennia heen door honderden verschillende onderzoekers bestudeerd waren. Al snel stuitten de onderzoekers op een patroon: hoe dichter men bij een vulkaan in de buurt komt, hoe meer soorten er te vinden zijn.

Hypothese
“Dit patroon onderschrijft onze hypothese dat soorten sinds de laatste ijstijd hun leefgebied geleidelijk hebben uitgebreid en van de vulkanen vandaan bewegen,” stelt onderzoeker Aleks Terauds. “Vulkanisch stoom kan grote ijsgrotten onder de gletsjers doen ontstaan en het kan daar tientallen graden warmer zijn dan buiten,” vertelt onderzoeker Ceridwen Fraser. “Gebieden met grotten en warm stoom kunnen wel eens de beste plaatsen zijn geweest waar soorten tijdens de ijstijden konden verblijven.”

WIST U DAT…

…onlangs op West-Antarctica nog een nieuwe vulkaan is ontdekt?

Vraag
Het onderzoek kan een vraag die onderzoekers al lang bezighoudt, oplossen. Hoe slaagden sommige soorten erin om de ijstijden – perioden waarin grote delen van de aarde bedekt waren met gletsjers – te overleven? Onderzoeker Peter Convey wijst erop dat zo’n zestig procent van alle gewervelde soorten op Antarctica alleen hier te vinden zijn. “Ze zijn duidelijk niet heel recent op dit continent beland, maar moeten hier al miljoenen jaren zijn geweest. Hoe zij de afgelopen ijstijden – waarvan de laatste minder dan 20.000 jaar geleden eindigde – hebben overleefd, is een vraag geweest die onderzoekers lang heeft beziggehouden.”

Hoewel het onderzoek zich beperkte tot Antarctica denken de onderzoekers dat de resultaten kunnen helpen begrijpen hoe soorten de ijstijden in andere gebieden wisten te overleven. En wellicht kan het ons zelfs meer vertellen over de toekomst. “We kunnen terwijl we proberen om te gaan met de versnelde klimaatverandering die mensen nu veroorzaken veel leren door naar de invloed van klimaatveranderingen in het verleden te kijken,” stelt Fraser. Bovendien kan het onderzoek helpen om soorten op Antarctica beter te beschermen, omdat we nu weten waar de grootste diversiteit aan soorten te vinden is.