Kunnen we op een afstand van tientallen of honderden lichtjaren van een aardachtige exoplaneet zien of er leven is? Misschien wel. Astronomen van de Cornell universiteit beweren dat er gezocht moet worden naar waterstof dat wordt uitgestoten door vulkanen.

“Op bevroren exoplaneten is het lastig om leven te vinden, omdat het leven verborgen is onder vele ijslagen”, zegt hoofdauteur Ramses Ramirez van het Carl Sagan Instituut. “Maar als het oppervlak warm genoeg is – met dank aan een warme atmosfeer en vulkanisch waterstof – komt er mogelijk leven voor op het oppervlak. Dan zijn er misschien wel tekenen van leven te zien.”

Vulkanen zijn erg belangrijk en kunnen een planeet transformeren van een droge ijswereld (zoals Mars) tot een leefbare aardachtige wereld. Een planeet met een broeikaseffect – met dank aan waterstof, water en koolstofdioxide – kan de leefbare zone rondom een ster met zo’n dertig tot zestig procent oprekken. “Zolang er maar vulkanen zijn”, concludeert professor Lisa Kaltenegger.

James Webb komt
Mogelijk gaan we in de toekomst vulkanen op buitenaardse werelden spotten. “Met de toekomstige James Webb telescoop kunnen we zware vulkaanuitbarstingen zien”, zei Kaltenegger in 2010 op Scientias.nl. “Vooral uitbarstingen waarbij veel gassen in de atmosfeer worden gepompt.” Denk hierbij aan bijvoorbeeld zwaveldixoide.

Microscopisch leven
“Als we een grootschalige vulkanische uitbarsting op een exoplaneet spotten – en deze planeet voldoet aan andere criteria – dan moeten we deze exoplaneet nog beter bestuderen”, vindt onderzoeker Amit Misra, die in 2015 een onderzoek over platentektoniek op buitenaardse werelden publiceerde. “Er is dan namelijk een verhoogde kans op de aanwezigheid van (microscopisch) leven.”

Waterstof
Waterstof houdt een planeet goed warm, maar is daarnaast een licht gas en verdwijnt daarom ook snel de ruimte in. Dit betekent dat een aardachtige planeet een jasje van waterstof niet langer dan een paar miljoen jaar kan vasthouden. Maar niet als er vulkanen zijn. “Vulkanisch waterstof kan een planeet lange tijd warm houden, zolang de vulkanen maar krachtig genoeg zijn”, vertelt Ramirez.

Als een planeet met vulkanisch waterstof een grotere leefbare zone heeft, dan is dat goed nieuws voor de zoektocht naar buitenaards leven. Exoplaneten die nu zijn afgeschreven, omdat ze nét buiten de leefbare zone van een ster vallen, zijn mogelijk toch leefbaar als er vulkanisch waterstof wordt ontdekt.