rosetta1

De komeet haast zich nu weer van de zon vandaan, maar de activiteit op de komeet heeft zijn piek nog niet bereikt.

Gisteren was een bijzondere dag voor komeet 67P/C-G en de ruimtesonde Rosetta die rond de komeet cirkelt. Het was tijd voor het perihelium: het moment waarop de afstand tussen de zon en de komeet het kleinst is. In dit geval zo’n 186 miljoen kilometer.

Actiever
In aanloop naar het perihelium nam de activiteit op de komeet toe. Er ontsnapte steeds meer stof en gas. Dat komt doordat de komeet grotendeels uit ijs bestaat en opwarmt doordat de afstand tussen de zon en de komeet kleiner wordt. Door de opwarming sublimeert het ijs (verandert in gas) en daarbij voert het stof met zich mee. Het resultaat? Straalstromen (of jets) die zich van de kern van de komeet vandaan haasten. Dat is op onderstaande foto’s die slechts enkele uren voor het perihelium zijn gemaakt goed te zien.

Foto's: ESA / Rosetta / MPS for OSIRIS Team MPS / UPD / LAM / IAA / SSO / INTA / UPM / DASP / IDA.

Foto’s: ESA / Rosetta / MPS for OSIRIS Team MPS / UPD / LAM / IAA / SSO / INTA / UPM / DASP / IDA.

Nog een fotootje
Een uur voor het perihelium maakte Rosetta onderstaande foto van de komeet. De afstand tussen de ruimtesonde en Rosetta bedroeg op dat moment zo’n 327 kilometer. Een vrij grote afstand, maar dat is niet voor niets. Per seconde ontsnapt er zo’n 1000 kilogram stof van de komeet. Dat stof kan het functioneren van Rosetta belemmeren en vandaar dat de afstand tussen de komeet en de ruimtesonde vergroot is.

Foto: ESA / Rosetta / NAVCAM.

Foto: ESA / Rosetta / NAVCAM.

De komende weken
Hoewel de afstand tussen de komeet en de zon op dit moment alweer toeneemt, zal de activiteit op de komeet nog niet af gaan nemen. Waarschijnlijk blijft de komeet nog weken op rij zeer actief. Naast grote hoeveelheden stof, ontsnappen er ook grote hoeveelheden water: zo’n 300 kilogram waterdamp (ongeveer twee badkuipen vol) per seconde. Dat is duizend keer meer dan toen Rosetta voor het eerst bij de komeet arriveerde. En dat heeft dus alles te maken met de hogere temperaturen. Was het kort nadat Rosetta bij 67P/C-G arriveerde nog zo’n -70 graden Celsius op het oppervlak van de komeet, in april en mei lagen de temperaturen slechts enkele graden onder het nulpunt. De komende maand zal de temperatuur waarschijnlijk zelfs boven het nulpunt uitkomen.

Philae
Op het oppervlak van de komeet bevindt zich ondertussen ook nog kometenlander Philae. De hogere temperaturen zijn geen probleem voor de lander. Philae kan temperaturen van 50 graden Celsius aan en zo warm zal het op zijn landingsplek niet worden: Philae bevindt zich namelijk in de schaduw. Gas en stof dat van het oppervlak van de komeet ontsnapt, kan in theorie wel een probleem zijn voor de lander, bijvoorbeeld doordat deze uit balans wordt gebracht en omvalt. Wat sowieso een probleem is voor Philae is het feit dat de afstand tussen de komeet en de zon groter wordt, waardoor er minder zonne-energie (de energiebron van de lander) voorhanden is. Of we ooit nog iets van de lander – die al sinds 9 juli geen contact meer heeft gezocht met de aarde – vernemen, is dan ook zeer twijfelachtig.

Ook Rosetta draait op zonne-energie en zal op een gegeven moment niet meer goed kunnen functioneren. Maar dat moment is nog ver weg: ESA heeft goede hoop dat de sonde het nog tot eind september 2016 volhoudt. Hoe de missie precies tot een einde zal komen, is nog niet duidelijk. ESA hoopt de sonde op het oppervlak van de komeet te kunnen zetten, maar of dat mogelijk is, zal later moeten blijken.