In 1937 vertrok de vrouwelijke piloot voor een historische vliegreis om de wereld. Ze keerde echter nooit terug. En ook haar vliegtuig verdween. Wat is er gebeurd? En waar is Earhart gebleven?

Van jongs af aan is Earhart geïnteresseerd in alles wat vliegt. Maar pas op haar 24e krijgt ze haar eerste vliegles. Vanaf dat moment is ze helemaal verslingerd aan vliegen. In 1928 schrijft ze echt geschiedenis als ze als eerste vrouw in een vliegtuig de Atlantische Oceaan oversteekt. Het maakt haar wereldberoemd, ook al was zij niet degene die het vliegtuig uiteindelijk bestuurde.

Mijlpalen
Daarna volgen nog meer mijlpalen. Zo vliegt Earhart in 1932 nogmaals de Atlantische Oceaan over. Alleen doet ze dat nu in haar eentje. Het levert haar heel wat records op. Zo is het de snelste oversteek ooit en de langste afstand ooit door een vrouw gevlogen. Bovendien is Earhart de eerste vrouw die de Atlantische oceaan in haar eentje oversteekt. In 1935 vliegt ze van Hawaï naar het Amerikaanse vasteland en daarmee is ze de eerste vrouw die in haar eentje de Stille Oceaan oversteekt.

Een feministe

Amelia Earhart mag zeker met het oog op de tijd waarin ze leefde wel een feministe worden genoemd. Ze vloog niet alleen veelvuldig, maar werkte ook aan de Purdue University waar ze vrouwen van carrièreadvies voorzag en ze als expert op het gebied van de luchtvaart gold. Ook schreef ze meerdere boeken en startte een eigen kledinglijn. In 1931 trouwde ze met George P. Putnam. Het schijnt dat hij veel moeite moest doen om haar zover te krijgen, zo zou hij haar zes keer ten huwelijk hebben gevraagd alvorens ze twijfelend toestemde. Ondanks het huwelijk hield Earhart haar eigen naam en bleef ze gewoon vliegen.

Noodlot
Nog voor haar veertigste heeft Earhart al heel wat mijlpalen op haar naam staan en haar reputatie snelt haar vooruit. Steeds zoekt ze de grenzen van zichzelf en haar vliegtuigen op. En ook nadat ze de Atlantische en Stille Oceaan is overgestoken, blijven er nog genoeg uitdagingen over. In maart 1937 onderneemt ze een poging om een reis om de wereld te maken. Die poging mislukt, maar Earhart laat het er niet bij zitten en in juni probeert ze het opnieuw. En deze tweede poging lijkt te lukken. Samen met navigator Fred Noonan vliegt ze van west naar oost. Ze hebben er al meer dan 35.000 kilometer op zitten als het noodlot op 2 juli 1937 toeslaat. Earhart en Noonan vertrekken voor een nieuwe etappe vanuit Nieuw-Guinea naar het eilandje Howland, maar komen daar nooit aan. Onderweg krijgen ze met heftige weersomstandigheden te maken en verliezen ze het contact met de kustwacht. Er wordt nooit meer wat van de twee vernomen en in 1939 wordt Earhart officieel dood verklaard.

Amelia Earhart in 1937. Foto: Purdue.edu (via Wikimedia Commons).

Mysterie
Wat is er gebeurd? Er zijn meerdere mogelijkheden. Of Earhart en Noonan zijn neergestort in de Grote Oceaan. Of ze hebben nog net een noodlanding kunnen maken op één van de Marianen-eilandjes. Mogelijk zijn ze daar door Japanners gevangengenomen en op verdenking van spionage geëxecuteerd. Een andere mogelijkheid is dat Earhart op een onbewoond eilandje terecht is gekomen en daar mogelijk een hongerdood is gestorven.

Botje
Die laatste theorie is de laatste jaren weer nieuw leven ingeblazen toen op het eilandje Nikumaroro diverse objecten werden teruggevonden. Op het onbewoonde eilandje werd onder meer een klein botfragment gevonden. Onderzoekers vermoedden dat het misschien aan Earhart had toebehoord. Maar ze slaagden er niet in om dat vast te stellen. Het lijkt erop dat er te weinig DNA in het bot zat om overduidelijke conclusies te kunnen trekken. Het botje wordt goed bewaard in de hoop dat er ooit technieken komen die wel wat bruikbare gegevens aan het bot kunnen ontfutselen. Op het eilandje werden ook uitwerpselen gevonden met daarin DNA. Maar wederom was er te weinig DNA om een duidelijke match tussen de uitwerpselen en Earhart te vinden.

Lae is de vertrekplaats van Earhart. Howland was de bestemming. Afbeelding: Google Maps.

Balsem
Maar het blijft niet bij deze bewijzen. De organisatie TIGHAR heeft zich voorgenomen het mysterie omtrent Earhart op te lossen en vond op het onbewoonde eiland een flesje met daarin een soort balsem. Wetenschappers probeerden het merk van de balsem te achterhalen en met succes. Het bleek te gaan om een Amerikaans merk dat in de jaren ’30 vooral onder vrouwen bijzonder populair was. Dat is op zichzelf geen bewijs dat het potje aan Earhart toebehoorde. Wel weten we dat een balsem op haar bagagelijstje stond. Naast de balsem vonden de onderzoekers op het eilandje ook restanten van kleine kampvuren, botten van vogels en vissen, lege schelpen die op een afstandje van elkaar lagen (ogenschijnlijk om water te verzamelen), een gebroken handspiegeltje en stukken van een zakmes.

Foto: via Wikimedia Commons.

Ooggetuigen
Ander bewijs dat TIGHAR aanvoert om de hypothese dat Earhart op Nikumaroro stierf te ondersteunen, bestaat uit verklaringen van ooggetuigen. In 1937 was het eilandje nog onbewoond. Maar kort voor en tijdens de oorlog zetten de Britten er een basis op. De onderzoekers spraken met mensen die na die tijd op Nikumaroro leefden. Bijvoorbeeld met Pulekai Songivalu. Hij arriveerde na de Tweede Wereldoorlog op Nikumaroro en verbleef er vier jaar lang. Hij kon zich nog herinneren ooit de resten van een vliegtuig te hebben gezien. In een interview laat hij weten er in die tijd niet veel aandacht aan te hebben besteed. Hij dacht dat het vliegtuig een restant van de oorlog was. Voor zover bekend is er echter tijdens de oorlog geen vliegtuig op Nikumaroro neergestort. Volgens de getuigen werd het vliegtuig na de Tweede Wereldoorlog door de bewoners van Nikumaroro uit elkaar gehaald en grotendeels hergebruikt. Ook konden de ooggetuigen zich nog herinneren dat er menselijke resten bij het vliegtuig werden gevonden.

WIST U DAT…

…nieuw onderzoek erop wijst dat Earhart na de landing nog radiosignalen verstuurde?

Gevonden?
Een gloednieuwe vondst onderschrijft die verklaringen van ooggetuigen deels. Onlangs hebben onderzoekers nabij het eilandje Nikumaroro op de bodem van de zee de resten van een vliegtuig gevonden. Alles wijst erop dat het om het vliegtuig van Earhart gaat. Mogelijk is de pilote op de rand van het eilandje geland en is het vliegtuig later het water in gesleurd.

Of het echt het vliegtuig van Earhart is, is echter nog niet helemaal duidelijk. Nader onderzoek moet dat uitwijzen. En zelfs als het inderdaad het vliegtuig van Earhart is, is het mysterie nog niet opgelost: want waar is Earhart zelf dan gebleven? Heeft ze nog een tijdje op het eilandje geleefd? Of is ze niet lang na de landing overleden? En zo blijft het vooralsnog een mysterie wat er precies met de beroemde Earhart is gebeurd.