Het grootste deel is waarschijnlijk afkomstig uit de kern van de komeet en dus stokoud.

Dat concluderen onderzoekers in het blad Nature Communications. Hun studie onthult dat de hoeveelheid moleculair zuurstof die in de coma (atmosfeer) van komeet 67P is aangetroffen onmogelijk door processen aan het oppervlak van de komeet kan zijn ontstaan. En daarmee lijkt het opnieuw heel aannemelijk dat het moleculaire zuurstof afkomstig is uit de kern van de komeet. Het suggereert dat moleculair zuurstof al voorhanden was toen deze komeet in de beginjaren van ons zonnestelsel – zo’n 4,6 miljard jaar geleden – ontstond.

Rosetta
Een komeet is eigenlijk een vieze ijsbal: een mix van ijs en stof. 67P vormt daarop geen uitzondering en toen de komeet de zon naderde en opwarmde, werd deze dan ook steeds actiever. Het ijs sublimeerde (verdampte) en er ontstond een nevelige wolk van gas rond de kern van de komeet: een coma. Ruimtesonde Rosetta – die enkele jaren rond de komeet cirkelde – was er getuige van en analyseerde de atmosfeer van 67P. In de atmosfeer trof de ruimtesonde zoals verwacht water, koolstofmonoxide en koolstofdioxide aan. Maar – en dat was wel heel verrassend – de atmosfeer bleek ook moleculair zuurstof te herbergen.

Wat is moleculair zuurstof?
Moleculair zuurstof is eigenlijk niets anders dan twee zuurstofatomen die een verbinding aangaan. Op aarde is moleculair zuurstof – dat ontstaat door fotosynthese – van cruciaal belang: het is essentieel voor het leven hier. Eerder hebben onderzoekers ook moleculair zuurstof aangetroffen rond enkele ijzige manen van Jupiter. Maar niemand had verwacht dat het ook rond een komeet te vinden was.

WIST JE DAT…

…ESA recent alle foto’s die Rosetta tijdens haar missie maakte, heeft vrijgegeven? Het zijn er bijan 100.000 en je kunt er hier doorheen bladeren.

Oppervlak
Geen wonder dat er direct druk gespeculeerd werd over de afkomst van het moleculaire zuurstof. In eerste instantie namen onderzoekers aan dat het moleculaire zuurstof uit de kern van 67P kwam. Maar toen kwam een andere onderzoeksgroep met een ander idee: het moleculaire zuurstof zou dankzij processen – ingegeven door elektrisch geladen moleculen – aan het oppervlak van de komeet ontstaan.

Grootste deel
Hoe zit het nu? Onderzoekers hebben de door Rosetta verzamelde data er nog eens bij gepakt en in het licht van die tweede mogelijke verklaring voor de aanwezigheid van moleculair zuurstof bekeken. En inderdaad: ze kunnen niet uitsluiten dat er aan het oppervlak van de komeet processen spelen die leiden tot het ontstaan van moleculair zuurstof. Maar: die processen kunnen onmogelijk de aangetroffen hoeveelheid moleculair zuurstof rond komeet 67P voortbrengen. “Het kan zijn dat er aan het oppervlak van 67P moleculair zuurstof wordt gegenereerd, maar het grootste deel van het moleculaire zuurstof in de coma wordt niet door zo’n proces voortgebracht,” concludeert onderzoeker Marina Galand.

Voor nu houden de onderzoekers het er dan ook op dat het grootste deel van het aangetroffen moleculaire zuurstof afkomstig is uit de kern van de komeet. Dat is ook in lijn met recent theoretisch onderzoek dat stelt dat moleculair zuurstof al aanwezig was in het jonge zonnestelsel en vastvroor aan kleine stofdeeltjes. Die deeltjes klonterden weer samen, waardoor uiteindelijk een komeet ontstond die heel wat zuurstof in zijn kern gevangen hield.