maan-2

De maan is geen perfecte bol. De polen zijn afgeplat en nabij de evenaar dijt de maan een beetje uit. Deze eigenschappen kunnen verklaard worden, want iedere planeet in het zonnestelsel is een beetje platgedrukt. Maar hoe komt de maan aan de grote bobbel op haar achterkant?

Wetenschappers hebben onderzocht hoe de maan is ontstaan. Om dit te doen hebben zij geen rekening gehouden met de kraters. De kraters zijn immers na de vorming van de maan ontstaan en geven dus een vertekenend beeld.

Hoe komt het dat planeten afgeplat zijn?

Vrijwel alle planeten zijn afgeplat. Dat wil zeggen dat een planeet platter is aan de polen. Dit komt omdat een planeet om haar as draait, waardoor er een centrifugaalkracht wordt opgewekt. Op de evenaar is deze kracht het grootst, aan de polen nul. Er treedt hierdoor een vervorming op. Vooral de grotere planeten, zoals Jupiter en Saturnus, zijn extreem afgeplat.

Kneedbare maan
Uit het onderzoek blijkt dat variaties in de dikte van de korst van de maan zijn ontstaan door getijdekrachten. Kort na de vorming van de maan was de afstand tussen de maan en de aarde erg klein en was de maan deels vloeiblaar, waardoor getijdekrachten het inwendige zo sterk opwarmden dat de korst van de maan kneedbaar bleef. Het gevolg: de noordpool kreeg een dunnere korst dan het gebied nabij de evenaar.

Kantelen
Uit verdere analyses blijkt dat er niet alleen op de achterkant van de maan, maar ook op de voorkant een bobbel aanwezig is. Op basis van de ligging van deze bergen en het afwijkende magnetische veld beweren onderzoekers dat de rotatie-as van de maan 34 graden is gekanteld.

Vertrouwd gezicht?
“Wanneer de maan opkomt, zien we altijd het bekende gezicht”, zegt onderzoeker Garrick-Bethell van de universiteit van Californië in Santa Cruz. “Ruim vier miljard jaar geleden was dit niet zo. Verandering in de massaverdeling verschoven de oriëntatie van de maan, dankzij meteorietinslagen verloor de maan massa en intern traden er veranderingen op, mogelijk omdat de maan vulkanisch actief werd.”