t. rex

Rond 1900 werd de T. rex stelselmatig verkeerd afgebeeld. Tegenwoordig weten we wel beter en zijn de tekeningen van T. rex een stuk natuurgetrouwer. Maar kinderen blijven de T. rex tekenen zoals kunstenaars dat honderd jaar geleden deden. Waarom?

Aan het begin van de vorige eeuw tekenden artiesten de T. rex als een dinosaurus die voornamelijk op twee poten liep en zich traag voortbewoog (zie de afbeelding hieronder, links). Vandaag de dag weten we wel beter: T. rex bewoog zich een stuk horizontaler voort en kon flinke snelheden behalen (zie de afbeelding hieronder, rechts). Het was geen log beest, maar een gevreesde jager.

Links de dino zoals deze een eeuw geleden werd afgebeeld. Rechts de anatomisch correcte dinosaurus. Afbeelding: Cornell University.

Links de dino zoals deze een eeuw geleden werd afgebeeld. Rechts de anatomisch correcte dinosaurus. Afbeelding: Cornell University.

Jurassic Park
Over het algemeen wordt die wetenschap in de populaire cultuur prima doorgevoerd. We zien dat bijvoorbeeld in Jurassic Park waarin grote moeite wordt gedaan om dinosaurussen als de T. rex op correcte wijze af te beelden. Maar ook in boeken en zelfs in populaire literatuur wordt de dino overwegend correct afgebeeld. Ergens is dat wel logisch: een gevreesde jager is natuurlijk een stuk aantrekkelijker om een hoofdrol in een verhaal te geven, dan een logge dino die zich traag en onhandig voortbeweegt.

Tekeningen
Hoewel de populaire cultuur de dino tegenwoordig overwegend correct afbeeldt, viel onderzoekers van de Cornell University iets opvallends op toen ze tekeningen van kinderen en jongeren bestudeerden. Ze bestudeerden honderden tekeningen en ontdekten dat 63 procent van de middelbare scholieren en 72 procent van de universiteitsstudenten de dinosaurus verkeerd afbeeldde. Het leek wel of de jongeren in de jaren 1900 waren blijven hangen. Het lijkt een raadsel: deze kinderen worden immers meer dan ooit (op tv, in boeken, etc.) geconfronteerd met anatomisch correcte dinosaurussen. Hoe kunnen ze de dino’s dan zo stelselmatig fout blijven afbeelden?

De tekeningen die de proefpersonen van T. rex maakten. Afbeelding: Cornell University.

De tekeningen die de proefpersonen van T. rex maakten. Afbeelding: Cornell University.

Barney and Friends
De onderzoekers besloten zich in dat vraagstuk vast te bijten. In eerste instantie dachten ze dat kinderboeken die dino’s nog op de ‘ouderwetse’ wijze afbeeldden, de boosdoener waren. Maar dat bleek niet het geval: kinderboeken waren ietwat traag met het integreren van de anatomisch correcte dino, maar niet traag genoeg om te kunnen verklaren wat de onderzoekers zagen. Vervolgens keken de onderzoekers naar de wijze waarop dino’s als speelgoed, op t-shirts en op andere zaken waar kinderen op jonge leeftijd aan werden blootgesteld, stonden afgebeeld. Ze ontdekten dat die afbeeldingen vaak incorrect waren. Sterker nog: dat zijn deze afbeeldingen nog steeds. Denk bijvoorbeeld aan Rex uit Toy Story en Barney uit Barney and Friends. “Onze conclusie was dat bij studenten dit beeld al in hun jonge jaren op het netvlies gebrand staat en zelfs nadat ze Jurassic Park gezien hebben, verandert dit niet,” vertelt onderzoeker Robert Ross.

Onderzoeker Warren Allmon noemt de resultaten ‘bizar’. De onderzochte jongeren waren allemaal lang na de jaren ’70 en dus lang nadat onderzoekers de ene na de andere dino opgroeven en het anatomisch correcte plaatje van de beesten tekenden, geboren. Het onderzoek toont maar weer eens aan dat kinderen al op jonge leeftijd indrukken op doen en niet meer zo gemakkelijk van die indrukken af komen. Onderwijzers zouden daar rekening mee moeten houden en moeten beginnen met het ontkrachten van de foutieve beelden die jongeren hebben.