Het blijkt onder meer te maken te hebben met het feit dat panda’s als het op eten aankomt superkieskeurig zijn.

Het grootste deel van de panda is wit: zijn gezicht, de nek, de buik en rug. De poten zijn zwart, net als de oren en het gebied rond de ogen. En daarmee is de panda een bijzondere verschijning, zo vertelt onderzoeker Tim Caro. “Begrijpen waarom de reuzenpanda zo opvallend gekleurd is, is een oud probleem in de biologie, want omdat geen enkel ander dier er zo uitziet, is het lastig om vergelijkingen te maken.”

Foto: J. Patrick Fischer (via Wikimedia Commons).

Elk lichaamsdeel apart nemen
Dat het nu toch gelukt is om de functie van dit kleurenpatroon te achterhalen, is volgens Caro te wijten aan een ‘doorbraak’. “De doorbraak in dit onderzoek was het behandelen van elk deel van het lichaam van de panda als een onafhankelijk gebied.” Want er mag dan geen enkel dier zijn dat exact hetzelfde kleurenpatroon heeft als de panda, er zijn wel dieren met zwarte poten of een witte rug. Dus vergeleken onderzoekers individuele delen van de vacht van de panda met dezelfde delen van de vacht van 195 vleesetende soorten en 39 berensoorten (waaraan de reuzenpanda verwant is) om meer te kunnen zeggen over de functie ervan.

WIST JE DAT…

…de onderzoekers die nu de kleuren van de panda verklaard hebben, eerder het zwart en witte jasje van de zebra onder de loep namen? Lees er hier meer over.

Camouflage
Uit het onderzoek blijkt dat het witte deel van de vacht dienst doet als camouflage in besneeuwde landschappen. De zwarte poten helpen de panda om zich te verbergen in de schaduw. Dat de panda zowel in besneeuwde als door de zon overgoten landschappen moet kunnen functioneren, is volgens de onderzoekers te wijten aan zijn slechte dieet. De panda eet vrijwel alleen maar bamboe en heeft moeite met de vertering daarvan. Het betekent dat hij heel veel bamboe moet verorberen om zijn grote lijf draaiende te houden. De reuzenpanda kan daarom geen enorme vetreserves aanleggen en is dus ook niet – zoals veel andere beren – in staat om in winterslaap te gaan. De panda moet dus het hele jaar door lange afstanden afleggen – dwars door besneeuwde berglandschappen en tropische bossen – op zoek naar voedsel.

De zwarte vlekken op de kop – de zwarte oren en zwarte gebieden rond de ogen – lijken echter geen camouflerende, maar communicatieve functie te hebben. De zwarte oren zouden bedoeld zijn als een waarschuwing voor roofdieren dat met de reuzenpanda niet te spotten valt. De zwarte vlekken rond de ogen helpen de panda’s om elkaar te herkennen. Tevens communiceren deze vlekken agressie in de omgang met concurrerende reuzenpanda’s, zo schrijven de onderzoekers in het blad Behavioral Ecology.