Verslagenheid in Seaworld, Florida. Eén van de orka’s pakte zijn trainer Dawn Brancheau op en nam haar mee onder water. De vrouw maakte geen schijn van kans en stierf de verdrinkingsdood. Maar waarom? Wat ging er in de kop van het enorm sociale dier om voordat hij zijn trainer van het leven beroofde?

Experts vermoeden dat de orka – die de naam Tilikum draagt – de vrouw niet voor voedsel om het leven bracht, maar eerder door stress en razende hormonen tot zijn actie kwam. “Hij werd veel gebruikt voor paring en kan tijdens het incident paringsgedrag hebben laten zien,” meent bioloog Nancy Blake. Voordat een mannelijke orka ook maar de mogelijkheid krijgt om met een vrouwtje te paren vindt er eerst een competitie plaats. Daarna kunnen ook het mannetje en het vrouwtje elkaar nog eens flink uitdagen alvorens er tot paren wordt overgegaan.

IJsland
Tilikum werd in 1983 in de buurt van IJsland gevangen genomen en belandde in 1992 in SeaWorld. Omdat hij vrijwel direct in het paringsprogramma werd opgenomen, heeft hij al voor enorm veel nageslacht gezorgd. Hij is de trotse vader van 17 kalveren. Volgens Blake kan de gevangenschap, het feit dat de vruchtbare orka zo vaak moest paren en het gegeven dat hij uit het wild komt aan het ongeluk van gisteren hebben bijgedragen. “Ik begreep dat hij vaak van de anderen wordt weggehouden. Dat is niet natuurlijk. Mannetjes leven in het wild over het algemeen met hun moeders en andere familieleden. Zulke sociale contacten zijn cruciaal voor hun ontwikkeling.”

Opzet
Ook Richard Ellis, medewerker van het Amerikaanse museum voor natuurhistorie is van mening dat Tilikum zijn trainer niet wilde opeten. Wel vermoedt hij dat de actie van de orka met voorbedachte rade en opzettelijk tot stand kwam. “Hij besloot dit te doen in plaats van in cirkels te blijven zwemmen.”

Ky
Het is overigens niet de eerste keer dat een orka genadeloos toeslaat. In 2004 viel orka Ky in SeaWorld San Antonio zijn trainer Steve Aibel aan. Ook Aibel werd onder water getrokken en de orka probeerde hem te bijten. Aibel kwam er echter zonder verwondingen van af en gaf de hormonen van de orka later de schuld van de aanval.

Saillant detail: voor zover bekend heeft een orka in het wild nog nooit een mens gedood. Dierenrechtenorganisaties grijpen de dood van Brancheau dan ook aan om mensen ervan te overtuigen dat orka’s niet in aquaria, maar in het wild thuishoren.