cryptococcus

De functie van seks is duidelijk: diversiteit creëren. Maar hoe zit dat dan met schimmels die seks hebben met klonen van zichzelf? Want dat leidt toch enkel maar tot meer van hetzelfde? Nee, zo blijkt uit onderzoek. Seks mengt blijkbaar niet alleen bestaande genetische diversiteit, maar kan het ook vanuit het niets laten ontstaan.

Dat schrijven wetenschappers van Duke University in het blad PLoS Biology. Ze bestudeerden daartoe de schimmel Cryptococcus. Het is een ziekteverwekker waar voornamelijk mensen met een verminderde weerstand aan ten prooi vallen. Jaarlijks eist de ziekteverwekker 600.000 doden.

Voortplanting
Cryptococcus houdt er een bijzondere manier van voortplanting op na, zo ontdekten de onderzoekers. De schimmel heeft seks met klonen van zichzelf. De onderzoekers stonden voor een raadsel. Want wat is het nut daarvan? “Het was een groot mysterie, want als twee identieke genomen samenkomen, zou het eindproduct (van de seks, red.) hetzelfde moeten zijn als wanneer de schimmel zichzelf door aseksuele voortplanting gekloond had,” legt onderzoeker Joseph Heitman uit.

WIST U DAT…

…seks zonder zwaartekracht ook voor planten heel lastig is?

Functie van seks
Wat is dan de functie van seks? De onderzoekers besloten dat uit te zoeken. Ze verzamelden enkele schimmels en zorgden ervoor dat deze zich aseksueel voortplantten (door zichzelf te klonen). Een andere groep schimmels plantte zich voort door seks met klonen van zichzelf te hebben. Vervolgens bestudeerden de onderzoekers het nageslacht van deze schimmels. Het nageslacht van de schimmel die zich middels aseksuele voortplanting vermenigvuldigd had, was identiek aan elkaar en aan de ouder. Maar tot grote verbazing van de onderzoekers was een deel van het nageslacht van de schimmel die seks had gehad met zijn eigen klonen anders, zowel qua genen als qua gedrag.

Seks met een kloon kan blijkbaar resulteren in extra genetisch materiaal of chromosomen die het nageslacht kunnen helpen om te overleven. Zo’n extra chromosoom kan het nageslacht van de schimmel bijvoorbeeld resistent maken tegen bepaalde medicijnen, zo tonen de onderzoekers aan. Nageslacht met een extra kopie van chromosoom negen of tien bleek beter bestand te zijn tegen medicatie en in tegenstelling tot hun ouder een behandeling tegen de schimmel te kunnen overleven. “Dit onderzoek verandert onze kijk op de functies van seks 180 graden en laat zien dat seks niet alleen de bestaande genetische diversiteit mengt, maar het ook vanuit niets kan creëren.”