strand

Valt het je op dat mensen minder vaak zien zijn in de zomer? Dat klopt! Seizoensgebonden veranderingen in de activiteit van de genen zorgen ervoor dat mensen in de winter vaker last hebben van ontstekingen en dus ook van gerelateerde ziekten als hart- en vaatziekten en reuma.

Een internationaal team van wetenschappers onderzocht het bloed en vetweefsel van meer dan 16.000 mensen uit landen als het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, IJsland, AustraliĆ« en Gambia. De onderzoekers zagen dat de activiteit van bijna een kwart van alle menselijke genen – oftewel 5.136 van de 22.822 genen – door het jaar heen schommelde. De seizoensgebonden veranderingen hebben een invloed op de samenstelling van het bloed en op de immuuncellen.

Een voorbeeld is het gen ARNTL. Dit gen is actiever in de zomer dan in de winter. Uit eerder onderzoek met muizen is gebleken dat ARNTL een ontstekingsremmende werking heeft. Mogelijk geldt dit ook voor mensen. Het verklaart waarom de ontstekingswaarden in het bloed gemiddeld hoger zijn in de winter dan in de zomer.

Er zijn verschillende ziekten waarvan bewezen is dat ze verergerd kunnen worden door verhoogde ontstekingswaarden. Hierbij kun je denken aan diabetes, auto-imuunziekten, hart- en vaatziekten en psychische aandoeningen. De resultaten van het onderzoek verklaren waarom het aantal gezondheidsproblemen toeneemt in de winter.

Aangepast immuunsysteem
Het is overigens niet gek dat een mens hogere ontstekingswaarden heeft in de winter. “Ons immuunsysteem past zich in de winter aan om infecties te bestrijden”, vertelt onderzoeker Chris Wallace van de universiteit van Cambridge. “Ook kan het te maken hebben met de biologische klok, die zich aanpast omdat het vaker donker is.”

Zoek de zon op
Wat kunnen we hier tegen doen? Co-auteur John Todd denkt dat het een goed idee is om in de winter de zon op te zoeken. “Mensen die de zon opzoeken krijgen een extra dosis vitamine D”, legt Todd uit. “Mogelijk helpen de zonnestralen om hen net iets beter te laten voelen in de donkere maanden.” En wellicht is lichttherapie een goedkopere optie, al reppen de onderzoekers hier niet over in het paper.