groenlandse walvis

Wist u dat de Groenlandse walvis als één van de weinige zoogdieren de laatste ijstijd heeft overleefd? Bekende grote landzoogdieren als mammoeten en wolharige neushoorns hebben het helaas niet gered. Door energie uit te sparen en naar het noorden te zwemmen, konden Groenlandse walvissen het redden, zo blijkt uit nieuw onderzoek.

Andy Foote, wetenschapper aan de Universiteit van Kopenhagen, heeft onderzoek verricht naar wat er is gebeurd met de grote zoogdieren, nu zo’n 11.000 jaar geleden. De resultaten werden gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Communications.

Gedurende drie jaar heeft Foote, samen met zijn collega-onderzoeker professor Tom Gilbert van de Universiteit van Kopenhagen onderzoek gedaan naar de Groenlandse walvis, een dier van 18 meter lang en een gewicht van 100 ton. Het onderzoeksgebied betreft het gebied tussen de Nederlandse kustwateren tot 1000 kilometer noordelijker. Uit dit grote gebied zijn 44 walvisfossielen onderzocht met een ouderdom van 11.000 tot 50.000 jaar. Onder invloed van het warmer wordende klimaat verdrievoudigde de stand van de walvissen zich. Ook de ijsvrije Noordwestpassage kan hierop van invloed zijn. Dieren uit de Stille Oceaan ontmoetten walvissen uit het gebied rond Groenland en Scandinavië. Zo ontstond een grote populatie. Uit het onderzoek kwam verder naar voren dat zeezoogdieren aan het eind van de ijstijd in aantal toenamen, terwijl landzoogdieren juist ten onder gingen. De enige verklaring die Foote kon vinden was dat zeezoogdieren minder energie besteedden door naar nieuwe gebieden te zwemmen, terwijl landzoogdieren, zoals de mammoet, grote problemen ondervonden om nieuw gebied te vinden. Over land was het moeilijk om nieuwe leefgebieden te vinden. Daarnaast werd er ook gejaagd op mammoeten en andere landzoogdieren.

De Groenlandse walvis heeft niet alleen de laatste ijstijd overleefd, maar ook de walvisvangers, ongeveer 250 jaar geleden. Tot op de dag van vandaag gaat het redelijk goed met de populatie, maar we kunnen niet tevreden achteruit leunen, aldus Foote. Door de opwarming van het klimaat zal het moeilijk worden voor de walvissen zich te handhaven. Net als bij de ijsbeer wordt hun wereld steeds kleiner. Foote is bang dat het leefgebied van de walvissen zal slinken tot de helft van het tegenwoordige gebied. Een flinke aderlating dus.