De temperaturen die wij in het laatste decennium gewoon zijn gaan vinden, blijken eigenlijk heel zeldzaam.

Tot die conclusie komen Amerikaanse onderzoekers nadat ze de temperaturen waar Noord-Amerika en Europa de afgelopen 11.000 jaar mee te maken hadden, reconstrueerden. Hun bevindingen zijn terug te vinden in het blad Nature.

Sediment
Om een beeld te krijgen van de temperaturen in de afgelopen 11.000 jaar keken de onderzoekers naar sedimenten, afkomstig uit zo’n 642 meren en vijvers in Noord-Amerika en Europa. “Wanneer we sedimenten van de bodem van meren verzamelden, kunnen we aan de hand van achtergebleven gefossiliseerde pollen vaststellen welke planten achtereenvolgens in een bepaald gebied groeiden,” legt onderzoeker Bryan Shuman uit. “Omdat verschillende planten bij verschillende temperaturen groeien, kunnen we hieruit afleiden welke temperaturen op een gegeven plek op een gegeven moment heersten.”

Perspectief
Uit het onderzoek blijkt dat de temperaturen van de laatste tien jaar uitzonderlijk zijn. In de afgelopen 11.000 jaar kwam het zelden of nooit voor dat temperaturen zo hoog lagen als nu. “Daarnaast ontdekten we dat het klimaat de laatste 11.000 jaar van nature fluctueerde en dat dat zonder menselijke activiteiten vandaag de dag tot afkoeling zou hebben geleid,” aldus onderzoeker Jeremiah Marsicek.

De extremen van vroeger zijn nu heel gewoon
Het onderzoek laat zien dat het Holoceen – een tijdperk waar we nu nog altijd inzitten en dat zo’n 12.000 tot 11.500 jaar geleden begon – van nature gekenmerkt wordt door afkoeling. Perioden waarin de planeet significant warmer was dan de laatste tien jaar, konden de onderzoekers eigenlijk niet vinden (alleen heel lokaal was in de afgelopen 11.000 jaar soms sprake van een periode waarin de temperaturen boven de huidige temperaturen uitstegen: in enkele gebieden in het noorden van de Atlantische Oceaan bijvoorbeeld). Al met al lagen de temperaturen in het laatste decennium 0,5 graad Fahrenheit boven de warmste perioden in de afgelopen 11.000 jaar, aldus Shuman. “In de afwezigheid van mensen zou er sprake zijn geweest van een koelende trend. Het laat zien dat wat in de laatste 30 jaar speelt – een opwarmende trend – zijn gelijke niet kent, behalve dan in de meest extreme jaren die sinds het einde van de ijstijd eens in de 500 jaar voorkwamen.”

Met hun studie plaatsen de onderzoekers de temperatuurveranderingen van de laatste jaren in het juiste perspectief. “Deze nieuwe resultaten helpen ons begrijpen hoe het wereldwijde klimaatsysteem over een periode van decennia tot millennia werkt en geeft vanuit het verre verleden een nieuwe kijk op recente en toekomstige klimaatveranderingen,” aldus onderzoeker Jonathan Wynn.