En sommige mensen nemen wekelijks – afhankelijk van de eetgewoonte – zelfs nog meer microplastics tot zich.

Milieuvervuilend plastic is ondertussen op bijna elke plek op aarde te vinden. En waar we dit eens zo revolutionaire plastic eerst nog zagen als een geweldig product, is het sinds enkele decennia een grote bedreiging geworden. Ondertussen wordt namelijk steeds duidelijker dat het zich niet alleen in de oceaan of in het milieu ophoopt, maar dat het ook in ons lichaam terechtkomt. En wel met ongeveer een zoutkorrel per week.

Microplastics
Microplastics zijn kleine (vaak microscopische) stukjes plastic, die in ieder geval niet groter zijn dan 5 millimeter. Ze ontstaan doordat ze opzettelijk in die maat worden geproduceerd, of wanneer grotere stukken plastic afgebroken worden in steeds kleinere stukjes. Microplastics zitten in allerlei producten, waaronder in kleding en cosmetica. Omdat ze in het milieu amper worden afgebroken, verdwijnen ze in principe nooit en komen ze onder meer in ons eigen drinkwater en voedsel terecht. Microplastics zijn bijvoorbeeld al in verschillende voedingsmiddelen teruggevonden, waaronder honing, melk, bier en zeevruchten. Maar hoeveel microplastics consumeren we eigenlijk?


Consumptie
Tot nu toe zijn er slechts twee studies geweest die hebben berekend hoeveel microplastics een mens in zijn leven binnenkrijgt. Maar deze studies gaven geen volledig beeld van het werkelijk aantal deeltjes dat het lichaam absorbeert. “Ze keken bijvoorbeeld naar een stukje van ons dieet en berekenden niet hoeveel van de allerkleinste deeltjes het lichaam absorbeert,” zegt de Wageningse onderzoeker Nur Hazimah Mohamed Nor. “Ons nieuwe model doet dit allemaal wel. Het kan naar het hele dieet kijken en de ontbrekende gegevens slim inschatten.”

Nieuwe manier
De onderzoekers gebruikten dus een nieuwe manier om de hoeveelheid microplastics die we consumeren, te bepalen. “We hebben de plastics niet ingedeeld in vaste categorieën, maar ingedeeld op een continue schaal,” legt Mohamed Nor uit. “Net zoals temperatuur wordt gemeten in Celsius en niet omschreven als heet, warm, lauw of koud.” Met dit model bij de hand konden de onderzoekers tevens de hoeveelheid toxische stoffen die mensen met het plastic binnenkrijgen, in kaart brengen. En dat leidt tot enkele verrassende ontdekkingen.

Zoutkorrel
Uit de resultaten blijkt dat de meerderheid van de bevolking wekelijks 0,0041 mg microplastics binnenkrijgt. Voor je beeldvorming, dat is gelijk aan ongeveer een zoutkorrel. Afhankelijk van eetgewoontes kan die hoeveelheid ook nog oplopen. De studie voorspelt dat de opgebouwde hoeveelheid microplastics die een gemiddeld mens gedurende zijn of haar leven consumeert, op 12,3 mg uitkomt. Een kleine fractie hiervan (41 ng) wordt ook daadwerkelijk in het lichaam opgenomen. Daarnaast blijkt dat we – in het meest extreme scenario – via microplastics tot 20% meer lood binnenkrijgen dan wanneer we geen microplastics zouden innemen.


Inname microplastics per week. Afbeelding: WUR

Of die kleine stukjes plastic ook daadwerkelijk schadelijk zijn voor onze gezondheid, weten we nu nog niet. “Er is nog veel onduidelijk over de schade van microplastics voor onze gezondheid,” zegt hoogleraar Bart Koelmans en leider van het Wageningse onderzoekteam. Maar toch krijgen we daar dankzij dit onderzoek meer inzicht in. “Met dit model slaan we een nieuwe weg in,” gaat Koelmans verder. “We laten voor het eerst zien dat het mogelijk is om de blootstelling aan de plastic deeltjes, de opbouw daarvan en de toxische stoffen te beschrijven. Met alle informatie over de bron, de plastic diversiteit, kinetiek, en chemische eigenschappen op hun plaats. Het belangrijkste is dat we ook de onzekerheid van het model kwantificeren. We zijn bezig om het model verder te verfijnen om bijvoorbeeld ook de verdeling van microplastics tussen de organen te beschrijven. Hiermee zetten we een flinke stap om de gezondheidsrisico’s te voorspellen.”

En dat is hard nodig. Omdat er nog weinig bekend is over de mogelijke risico’s van microplastics voor de menselijke gezondheid, bestaan er bijvoorbeeld ook geen officiële richtlijnen over hoeveel microplastic voedsel mag bevatten. Daarnaast zijn er ook nog geen studies die hard hebben gemaakt wanneer een bepaalde mate van inname precies gevaarlijk wordt. Verschillende studies naar dieren hebben echter aangetoond dat microplastics de stofwisseling en het darmstelsel kunnen verstoren. En dus is het heel belangrijk om ook meer inzicht te krijgen naar de mogelijke effecten van microplastics op onze eigen gezondheid.

Wist je dat…

…de consumptie van microplastics eigenlijk niet valt te voorkomen? Het zit in alles; van de frisse buitenlucht tot keukenzout en drinkwater. Lees hier verder!