Nieuw onderzoek suggereert dat de intelligentie van mensen een vlucht nam, omdat de zorg voor hun hulpeloze nageslacht zoveel van mensen eiste.

Dat schrijven onderzoekers in het blad Proceedings of the National Academy of Sciences. “Mensenbaby’s worden veel minder volgroeid geboren dan de kinderen van andere soorten,” legt onderzoeker Celeste Kidd uit. “De kalfjes van giraffen kunnen bijvoorbeeld binnen enkele uren na hun geboorte staan, rondlopen en zelfs vluchten voor roofdieren. Mensenbaby’s kunnen nog niet eens hun hoofd rechtop houden.”

WIST JE DAT…

Grote hersenen
Al een tijdje denken onderzoekers dat wel te kunnen verklaren. Omdat mensen relatief grote hersenen – en dus hoofden – hebben, moeten ze al vroeg in hun ontwikkeling, als het hoofdje nog klein is, ter wereld komen. Anders zou de kans op een voor moeder en kind veilige bevalling veel te klein worden. Maar de keerzijde is dus dat baby’s na hun geboorte heel weerloos zijn. En zulke weerloze baby’s hebben intelligente ouders nodig. “Onze theorie is dat er sprake is van een soort zelfversterkende cyclus waarin grote hersenen leiden tot prematuur nageslacht en prematuur nageslacht leidt tot ouders met grotere hersenen (oftewel een hogere intelligentie, red.),” stelt Kidd.

Speenperiode
Kidd en collega’s trekken die conclusie nadat ze voor verschillende soorten primaten vaststelden hoelang ze afhankelijk waren van melk en hoe intelligent ze waren. “Wat we ontdekten was dat de speenperiode (de periode waarin organismen afhankelijk zijn van (moeder)melk, red.) – die een beeld geeft van hoe prematuur kinderen bij de geboorte zijn – een veel betere indicatie van de intelligentie kon geven dan elke andere factor waar we naar keken, waaronder de omvang van het brein, die vaak toch verband houdt met intelligentie,” vertelt onderzoeker Steven Piantadosi. Hoe langer de speenperiode, hoe intelligenter een primaat doorgaans was (zie ook de afbeelding hieronder).

grafiek

Het onderzoek kan mogelijk verklaren waarom wij mensen een aantal bijzondere cognitieve vaardigheden hebben. “Mensen hebben een unieke vorm van intelligentie,” stelt Kidd. Zo zijn we bijvoorbeeld heel goed in staat om de behoeften van andere mensen in te schatten. “Dat is met name nuttig als je zorgt voor een kind dat de eerste paar jaar nog niet kan praten.”