RoboTutor geeft een spreekbeurt over zichzelf.

RoboTutor geeft een spreekbeurt over zichzelf.

In de toekomst kunnen chagrijnige, uitgebluste docenten prima vervangen worden door robotleraren. Een positief ingestelde robotdocent met humor houdt leerlingen bij de les.

Onderwijs, maar ook zorg, is duur. Robots kunnen een deel van de mensen vervangen, waardoor de kosten dalen. Toch zien niet veel mensen het zitten om gewassen te worden door een robot of om les te krijgen van een robot. Dit verandert wanneer een robot in staat is om herkenbare lichaamstaal te gebruiken en wanneer hij vrolijk is, beweert onderzoeker Junchao Xu van de TU Delft.

“Robots zullen steeds meer met ons samenwerken, ons assisteren en ons gezelschap houden”, zegt onderzoeker dr. Koen Hendriks van de TU Delft. “Sociale vaardigheden zijn belangrijk voor dergelijke robots om harmonieus met ons om te gaan en om door ons geaccepteerd te worden.”

Niet alle robots zien er vriendelijk uit. Aan het uiterlijk van deze schoonmaakrobot zal nog even gesleuteld moeten worden.

Niet alle robots zien er vriendelijk uit. Aan het uiterlijk van deze schoonmaakrobot zal nog even gesleuteld moeten worden.

De Delftse onderzoekers maakten gebruik van RoboTutor. Dit kleine mannetje geeft o.a. spreekbeurten op basisscholen. Voor het onderzoek gaf RoboTutor dezelfde lezing aan twee groepen. “Voor één groep in positieve gemoedstoestand en voor de andere groep in een negatieve gemoedstoestand”, zegt Hendriks. “We zagen dat de stemming van de deelnemers beter was bij de positieve gemoedstoestand van deze RoboTutor dan bij zijn negatieve gemoedstoestand. Dit suggereert dat het uitdrukken van een gemoedstoestand kan worden gebruikt om interactie te beïnvloeden.”

Waar veel andere onderzoeken zich richten op gezichtsuitdrukkingen om de geloofwaardigheid, levensechtheid en betrouwbaarheid van een robot te verbeteren, focussen de Delftse onderzoekers zich juist op het uitdrukken van emoties via de lichaamstaal van de robot. Hendriks: “Als een robot bijvoorbeeld iets aan het aanwijzen is, en dan ineens ‘blij’ moet zijn, bijvoorbeeld door zijn armen in de lucht te gooien, komt dat heel onnatuurlijk over. Dat hebben wij proberen te verbeteren. De nieuwe inzichten hebben we in een zo algemeen toepasbaar mogelijk model en software gegoten.”

Daar komt meer bij kijken dan je denkt. “We vonden onder meer dat de handhoogte, de ‘grootte’ van de bewegingen, de verticale positie van het hoofd van de robot en de bewegingssnelheid, de belangrijkste factoren zijn bij het overbrengen van robotemoties”, vervolgt Hendriks. “Via experimenten hebben we verder aangetoond dat mensen de gemoedstoestanden van de robot kunnen herkennen aan de lichaamstaal van de robot, zelfs wanneer ze niet waren geïnstrueerd om aandacht te besteden aan de gemoedstoestand. Ook vonden we bewijs van een ‘stemmings-besmettingseffect’: de gemoedstoestand van de deelnemers aan het experiment kwam overeen met de ‘gemoedstoestand’ van de robot.”

Selfie met de leerkracht
Een positief ingestelde robotleraar met humor is populairder dan een negatieve robotleraar. De deelnemers van het onderzoek gaven de positieve robotdocent een hogere waardering. Daarnaast applaudisseerden de studenten na de positieve lezing en wilden ze achteraf massaal een selfie maken met de robot.

Robotschoonmaker
Ook in ziekenhuizen wordt getest met robots. Een robotschoonmaker kan meer dan een normale schoonmaker, omdat hij uitgerust is met allerlei instrumenten. Zo kan een robotschoonmaker met behulp van UV-licht een MRSA-uitbraak voorkomen en zo’n 30 tot 62 ziekenhuiskamers per dag ontsmetten.