Ondertussen liggen er in de kluis al meer dan een miljoen zaden veilig en wel opgeslagen.

Je hebt er vast al weleens wat over gehoord: de wereldzadenbank op Spitsbergen. In de kluis worden plantzaden van zo veel mogelijk plantenrassen opgeslagen, waaronder de zaden van veel voedselgewassen. Hoewel er ondertussen al heel wat zaadmonsters veilig en wel opgeborgen liggen, worden er zo nu en dan weer nieuwe zaden langs gebracht. En onlangs is de verzameling van de wereldzadenbank met enkele honderden nieuwkomers uitgebreid.

Meer over de wereldzadenbank
De wereldzadenbank (in het Engels Svalbard Global Seed Vault) die ook wel gekscherend de ‘Ark van Noach’ wordt genoemd, bevindt zich 150 meter diep in een zandstenen berg op het eiland Spitsbergen. Hoewel we in Nederland spreken van een ‘bank’ doet het Engelse ‘vault‘ (=kluis) de Wereldzadenbank meer recht. Het is namelijk een heuse vesting. De kluis bevat veel zaden van heel veel verschillende planten. En dat heeft een goede reden. De aarde heeft in haar lange geschiedenis al heel wat ellende te verduren gehad. Klimaatveranderingen, inslagen van asteroïden, oorlogen, vulkaanuitbarstingen, overstromingen, enzovoort. En bij de meest ingrijpende gebeurtenissen hebben heel wat soorten het onderspit moeten delven. Nog steeds ligt het gevaar overal op de loer. Het betekent dat sommige planten gemakkelijk zouden kunnen uitsterven door bijvoorbeeld een allesverwoestende ramp. Maar mocht dat zich voordoen, dan liggen nu in ieder geval alle belangrijke planten die nodig zijn voor voedselproductie opgeslagen. En dat op een veilige plaats, in een gebouw dat heel wat doemscenario’s kan overleven.

Nieuwe zaden
De nieuwe zaadmonsters werden onlangs bij de wereldzadenbank afgeleverd en zijn onder meer afkomstig uit de Verenigde Staten, Israël, Marokko, Duitsland, Zuid-Korea, Roemenië en het Verenigd Koninkrijk. Al met al werden alle continenten vertegenwoordigd. Enkele honderden zaden van verschillende plantensoorten hebben nu een nieuw onderkomen. Denk bijvoorbeeld aan gewone stapelgewassen, groenten, kruiden en hun wilde familieleden. Met deze nieuwe storting meegerekend, liggen er ondertussen al meer dan een miljoen zaden in de speciale kluis diep onder het ijs van Spitsbergen opgeslagen.


Highgrove Royal Gardens
Onder de nieuwe afgeleverde zaadmonsters, zitten ook zaden van 27 wilde plantensoorten afkomstig uit de Highgrove Royal Gardens; de privétuin van prins Charles. De zaden omvatten inheemse plantensoorten uit het Verenigd Koninkrijk die door moderne landbouwmethode steeds verder in het gedrang komen. “Ik ben blij dat het zaad uit Highgrove veilig worden opgeslagen in de wereldzadenbank,” zegt de prins. “Sinds ik veertig jaar geleden in Highgrove aankwam, heb ik gevochten om de diversiteit aan flora en fauna die ons voortbestaan op deze planeet waarborgt, te behouden en te beschermen. Het is een uitputtende taak gebleken om mensen te overtuigen van de uiterst essentiële rol die diversiteit speelt voor een levendig en gezond ecosysteem. En het is urgenter dan ooit dat we nu handelen om deze diversiteit te beschermen voordat het te laat is. Daarom speelt de wereldzadenbank een cruciale rol in deze belangrijke missie.”

Een doorsnede van de Wereldzaadbank. Te zien is dat de zaden heel diep in de berg liggen. Afbeelding: Crop Trust

Verbouwing
De aankomst van de nieuwe zaden is weer de eerste grote storting sinds de verbouwing van vorig jaar. De wereldzadenbank onderging in 2019 namelijk een technische upgrade, mede door een onverwachte lekkage waar de bank een paar jaar terug ineens mee te maken kreeg. De wereldzadenbank is nu uitgerust met een nieuwe, waterdichte toegangstunnel. Ook zijn er andere beveiligingsmaatregelen getroffen ter voorbereiding op wat naar verwachting komen gaat in een warmere en nattere toekomst.

Volgens velen is de wereldzadenbank een prachtig en goed initatief. Want hoewel reeds uitgestorven plantensoorten niet meer te redden zijn, biedt de bank voor soorten die nu of in de toekomst op het randje van de afgrond balanceren, hoop. “Naarmate het tempo van klimaatverandering en het verlies van biodiversiteit toeneemt, is er een nieuwe urgentie ontstaan rond inspanningen om voedselgewassen te redden die met uitsterven worden bedreigd,” zegt uitvoerend directeur van Crop Trust Stefan Schmitz. “De grote omvang van de zaadmonsters die nu wederom zijn binnengekomen weerspiegelt de wereldwijde bezorgdheid over de effecten van klimaatverandering en het verlies van biodiversiteit. Maar nog belangrijker: het toont een groeiende wereldwijde betrokkenheid om de diversiteit van gewassen te behouden.”