Gepakte stropers komen nu niet meer zo snel met de schrik vrij.

Er wordt in toenemende mate op neushoorns gejaagd. Stropers hebben het daarbij met name voorzien op de hoorn van de dieren: die wordt voor grof geld doorverkocht in Azië, waar men de hoorn vermaalt en als medicijn verkoopt. De opbrengsten zijn enorm en de pakkans is klein: als een stroper al wordt gepakt, is de kans dat de rechter stroperij daadwerkelijk bewezen acht en het tot een veroordeling komt, klein. Tenminste: tot nu. Want wetenschappers hebben een nieuwe methode ontwikkeld waarmee het een stuk gemakkelijker wordt om stropers te veroordelen.

DNA
De onderzoekers bestudeerden het DNA van 3085 witte en 883 zwarte neushoorns. Daarbij zochten ze naar verschillen op het genoom die gebruikt kunnen worden om individuele neushoorns te identificeren. En met succes. Ze ontdekten dat een neushoorn aan de hand van stukjes niet coderend DNA op 23 plekken op het genoom geïdentificeerd kan worden. De kans dat die stukjes niet coderend DNA bij een tweede neushoorn op alle 23 plekken hetzelfde is, is namelijk nihil.

Hard bewijs
De aanpak stelt onderzoekers in staat om bijvoorbeeld een in beslag genomen hoorn of vermalen hoorn te koppelen aan een teruggevonden karkas van een neushoorn of bloedvlekken van het onfortuinlijke dier op de kleding van een stroper. Het is hard bewijs waar een rechter iets mee kan.

Inmiddels is de aanpak van de onderzoekers al herhaaldelijk gebruikt om stropers te veroordelen, zo schrijven de onderzoekers in het blad Current Biology. In het paper lichten ze negen rechtszaken uit waarbij een DNA-match leidde tot vervolging en veroordeling van stropers. In één geval werden drie hoorns en weefsel van twee karkassen middels genetisch materiaal met een stroper in verband gebracht. De stroper verdween voor 29 jaar achter tralies. “Nu we iemand met behulp van genetisch materiaal kunnen koppelen aan een specifiek geval van stroperij, neemt de kans op een succesvolle vervolging toe,” stelt onderzoeker Stephen O’Brien. Hij hoopt dat stropers uiteindelijk het risico niet langer durven nemen en de neushoorns met rust laten. Dat is geen overbodige luxe: zowel de Afrikaanse witte als zwarte neushoorn wordt ernstig bedreigd. Alleen het laatste decennium zouden in Afrika al zo’n 7000 neushoorns door stropers zijn gepakt.