De bloedtest kan vertellen of milde cognitieve problemen het resultaat zijn van Alzheimer of niet. En dat met 100 procent betrouwbaarheid.

Het is één van de eerste ‘symptomen’ van Alzheimer: een milde cognitieve stoornis. Het kan bijvoorbeeld betekenen dat mensen problemen krijgen met hun geheugen. Of met een andere hersenfunctie. Maar zo’n milde cognitieve stoornis hoeft niet per se veroorzaakt te worden door Alzheimer. Het kan ook het resultaat zijn van een depressie of een bijwerking van medicijnen zijn. “Om in zo’n geval de juiste zorg aan te kunnen bieden, moeten we weten welke milde cognitieve stoornis te wijten is aan Alzheimer en welke niet,” stelt onderzoeker Cassandra DeMarshall.

De test

De bloedtest blijkt ook aan te kunnen geven of mensen in een vroeg stadium of een verder gevorderd stadium van Alzheimer zitten. En ook dat is van grote waarde. Een bloedtest kan dan gebruikt worden om het verloop van de ziekte te monitoren en dus vast te stellen of een behandeling effect heeft.

Auto-antistoffen
En dat is nu vrij gemakkelijk te achterhalen. DeMarshall en collega’s hebben daar namelijk een bloedtest voor ontwikkeld. Allereerst identificeerden de onderzoekers auto-antistoffen die verband houden met Alzheimer. Een auto-antistof is een eiwit dat geproduceerd wordt door het immuunsysteem en zich verzet tegen één of meer eiwitten in het lichaam. Deze auto-antistoffen kunnen leiden tot autoimmuunziekten, maar ze kunnen tevens gebruikt worden om ziekten op te sporen. De wetenschappers identificeerden de vijftig auto-antistoffen die de meest overtuigende indicatie gaven dat mensen aan Alzheimer leden.

Experiment
Vervolgens zochten ze naar die biomarkers in het bloed van 236 proefpersonen, waaronder 50 mensen met relatief weinig amyloïde-bèta-42-peptiden in hun hersenvocht (een indicatie dat zij Alzheimer aan het ontwikkelen zijn). De bloedtest bleek alle proefpersonen met milde cognitieve problemen die het resultaat waren van Alzheimer aan te wijzen. Dat betekent dat de test – in ieder geval onder deze kleine groep proefpersonen – 100 procent nauwkeurig is.

“Aangenomen wordt dat aan Alzheimer gerelateerde veranderingen in het brein zeker tien jaar voordat de eerste symptomen zich aandienen, optreden,” vertelt onderzoeker Robert Nagele. “Voor zover wij weten is dit de eerste bloedtest die auto-antistoffen-biomarkers gebruikt die Alzheimer al in een heel vroeg stadium kunnen detecteren.” En detectie in een vroeg stadium is belangrijk. Want in dat stadium zijn de behandelingen bedoeld om de ziekte te vertragen, het meest effectief. De onderzoekers willen de bloedtest nu onder een grotere groep mensen gaan testen.