Het signaal kan onder meer ingezet worden wanneer je wilt voorkomen dat iemand anders een vertrouwelijk gesprek afluistert.

“Stel je voor dat je een vertrouwelijk gesprek hebt met iemand,” vertelt onderzoeker Nirupam Roy. “Dan kun je dit onhoorbare signaal uitzenden dat in de microfoon vertaald wordt als witte ruis, en zo voorkomen dat spionerende microfoons stemmen opnemen. Omdat het (signaal, red.) onwaarneembaar is, verstoort het de conversatie totaal niet.”

Bijzonder
Het signaal waar Roy over spreekt is door hem en enkele collega’s aan de universiteit van Illinois ontwikkeld. En het is bijzonder. Want het signaal kan niet door mensen worden waargenomen, maar wel door microfoons worden opgenomen. Dat klinkt misschien wat vreemd. Zeker als je weet dat microfoons gebouwd worden om menselijke stemmen op te nemen. Aangezien ons gehoor geluiden tot een frequentie van zo’n 20 kHz kan waarnemen, gaan microfoons ook niet veel verder dan 24 kHz. Microfoons kunnen dus eigenlijk alleen maar geluiden opnemen die wij kunnen horen. En toch is er nu dus een signaal ontwikkeld dat wij niet kunnen waarnemen, maar wel door diezelfde microfoons kan worden opgenomen. Hoe zit dat? Het geluid bestaat uit verschillende tonen. En wanneer die de interactie aangaan met de microfoon, ontstaat wat de onderzoekers ‘een schaduw’ noemen. En dat is het geluid dat de microfoon detecteert.

Microfoons zijn overal
“Microfoons zitten in miljoenen apparaten, waaronder al onze smartphones,” vertelt onderzoeker Haitham Hassanieh. “En dit signaal kan ontvangen worden, zonder dat je er de microfoon voor hoeft aan te passen, waardoor deze techniek klaar is om de interactie aan te gaan met apparaten om ons heen.”

Internet of Things
De onderzoekers zien verschillende mogelijkheden voor het door hen ontwikkelde signaal. Zo kun je het inzetten als je wilt voorkomen dat de microfoons van anderen jouw gesprekken afluisteren. Maar er zijn meer mogelijkheden. Zo zou het signaal ook gebruikt kunnen worden in bioscopen en concertzalen om te voorkomen dat bezoekers opnames maken van films of optredens. Daarnaast zou het signaal gebruikt kunnen worden om Internet of Things-apparaten met elkaar te laten communiceren.

Helaas zijn er ook wel manieren te bedenken waarop dit signaal misbruikt kan worden. Zo kan het signaal een probleem zijn voor mensen die een gehoorapparaatje dragen, omdat de microfoon in dat apparaatje dat voor mensen onwaarneembare signaal op zal pakken, waardoor andere geluiden niet of minder goed hoorbaar zijn. “En tijdens een bankoverval bijvoorbeeld kan iemand proberen om het alarmnummer te bellen,” vertelt Roy. Maar als dit signaal afgespeeld wordt, zal dat niet lukken. Het zijn volgens de onderzoekers geen redenen om dit signaal dan maar links te laten liggen. “Als we weten hoe het negatief kan worden ingezet, kunnen we strategieën ontwikkelen om dat te voorkomen,” stelt onderzoeker Romit Roy Choudhury.