Onderzoekers hebben een speciaal oppervlak ontwikkeld, waardoor ze water konden laten koken zonder dat daarbij bubbels ontstonden. Hun vondst kan er in de toekomst wel eens heel veel nare ongelukken in bijvoorbeeld energiecentrales voorkomen.

Het onderzoek van de wetenschappers van de Northwestern University borduurt voort op het Leidenfrost-effect. Het effect is vernoemd naar onderzoeker Johann Leidenfrost die in 1756 zag hoe waterdruppels in een opgewarmde koekenpan op en neer sprongen. De druppels springen op en neer op een soort ‘kussen’ van damp. Dat kussentje zakt ineen wanneer de temperatuur van de koekenpan daalt en onder de Leidenfrost-temperatuur valt. Wanneer de waterdruppel het oppervlak van een koekenpan die precies 100 graden Celsius is, raakt gaat deze koken en bubbelen.

Onderzoekers hebben nu een methode bedacht om te voorkomen dat kokend water bubbelt. Ze namen daarvoor hele kleine stalen bolletjes en maakten het oppervlak hiervan waterafstotend. Door die behandeling werd het oppervlak van de bolletjes wat heuvelachtig: er ontstonden heuveltjes en dalen. Vervolgens verwarmden ze de bolletjes tot een temperatuur van 400 graden Celsius en lieten ze in water op kamertemperatuur vallen. Tussen de heuveltjes ontstond een kussentje van damp dat niet ineenstortte zodra de bolletjes afgekoeld waren tot de temperatuur van kokend water. Het omringende water werd door de damp in de dalen op het bolletje namelijk niet verstoord. En zo voorkwamen de onderzoekers dus dat het water rondom het 100 graden Celsius warme bolletje ging bubbelen.

Het filmpje hierboven geeft een goed beeld van een bolletje dat van water houdt (links) en een bolletje dat een supergrote hekel heeft aan water (rechts). Het rechtse bolletje voorkomt dat waterdruppels gaan bubbelen, terwijl links al snel bubbels ontstaan. Filmpje: Ivan U. Vakarelski of King Abdullah University of Science and Technology, Saudi Arabia.

Maar waar is dat nu goed voor? Het kan meerdere implicaties hebben. Zo kan kokend water dat niet gaat bubbelen, voorkomen dat oppervlakken beschadigen of dat er uit bubbels explosies ontstaan.