indringer

Ons immuunsysteem blijkt een tot voor kort geheime, maar zeer effectieve ‘eerste lijn van defensie’ te hebben.

Wat gebeurt er als een virus ons lichaam aanvalt? Lang dachten onderzoekers dat ons immuunsysteem als allereerste het stofje interferon inzette. Interferon heeft als taak het virus te verslaan. Maar nieuw onderzoek toont nu aan dat interferon helemaal niet de eerste maatregel is die ons immuunsysteem neemt. De eerste defensieve maatregel is een tot voor kort onbekend mechanisme dat al veel eerder dan interferon in werking wordt gezet.

Eerste lijn van defensie
De nieuw ontdekte immuunreactie wordt ingezet wanneer onze slijmvliezen verstoord worden. Dat gebeurt wanneer virussen en bacteriën proberen om ons te infecteren. Het immuunsysteem herkent het virus en produceert een stofje dat de indringer uitschakelt. Lukt dat niet, dan kan het virus toch een infectie veroorzaken en wordt interferon erbij gehaald. Interferon is dus niet de eerste, maar de tweede lijn van defensie.

Je merkt er niets van

Dat we deze eerste maatregel van het immuunsysteem al die tijd over het hoofd hebben gezien, is niet zo gek. Wanneer interferon actief wordt in ons lichaam, merken we dat. We krijgen dan griepverschijnselen zoals koorts en zere spieren. Maar wanneer de nieuw ontdekte immuunreactie ontstaat, merken we daar niets van.

Verklaring
Het onderzoek kan een hoop verklaren, stelt onderzoeker Søren Riis Paludan. “Het kan helpen verklaren hoe we continu aan virussen en bacteriën kunnen worden blootgesteld zonder dat daarbij het gehele immuunsysteem wordt geactiveerd, iets wat leidt tot griepachtige symptomen.”

Experimenten met muizen tonen aan dat het uitschakelen van de allereerste immuunreactie ervoor zorgt dat muizen die worden blootgesteld aan het herpesvirus ook direct ziek worden, terwijl gezonde muizen die aan het virus worden blootgesteld, gezond blijven. “We weten niet precies hoe belangrijk dit mechanisme is, maar het kan verklaren waarom sommige mensen vaker dan anderen ziek zijn door virale infecties zoals griep. Hetzelfde kan ook gelden voor andere virale infecties die beginnen in de slijmvliezen, zoals HIV en herpes.” De onderzoekers hopen in de toekomst mensen bij wie de eerste lijn van defensie minder goed werkt te kunnen identificeren en behandelen.