zenuwcel

Wetenschappers hebben een belangrijke stap gezet die er wel eens toe kan leiden dat ziekten als Parkinson en Alzheimer in de toekomst de wereld uit geholpen worden. Ze achterhaalden de ‘verkeersregels’ die tijdens het transport van energie in onze zenuwcellen gelden.

Waarschijnlijk heeft u wel eens van Alzheimer en Parkinson gehoord. In de krant of op internet leest u steeds meer over deze twee afschuwelijke ziekten. Zij zijn verworden tot ‘volksvijand’. Gelukkig hebben biologen van de Universiteit Utrecht via onderzoek nieuwe inzichten verkregen in het ontstaan van deze ‘hersenziekten’. Via preventie en betere behandeling van deze ziekten kunnen Parkinson en Alzheimer misschien de wereld uit worden geholpen.

Speciale voertuigen
Hersenen bestaan uit miljoenen zenuwcellen. Elke zenuwcel bestaat ook weer uit miljoenen bouwstoffen en chemische stoffen. Al deze cellen moeten met elkaar samenwerken en vormen zo een goed geoliede machine. Deze samenwerking gaat via een ‘wegennetwerk’ tussen alle zenuwcellen. ‘Speciale voertuigen’ verplaatsen over deze wegen pakketjes van de ene kant van de cel naar de andere kant. Het liefst zo snel mogelijk. Toch is dat een hele onderneming, want zenuwcellen hebben een complexe vorm met vele vertakkingen en zijn soms wel een meter lang. Er kan dus van alles misgaan.

WIST U DAT…

…wetenschappers onlangs een enorme stap hebben gezet richting een vaccin tegen Alzheimer?

Energietransport
Om goed te werken hebben cellen energie nodig. Via ‘voertuigen’ worden bijvoorbeeld mitochondriën vervoerd. Dit zijn chemische energiecentrales. De mitochondriën voorzien de cellen van energie, zodat zij goed kunnen werken. Ondanks de vele vertakkingen van zenuwcellen worden de mitochondriën op het juiste moment naar de goede plek in de zenuwcel vervoerd. Toch gaat het weleens mis. Dit heeft dan direct dramatische gevolgen voor het functioneren van de hersenen en ziekten als Parkinson of Alzheimer kunnen toeslaan.

Verkeersregels
De afzetting van energie in de zenuwcellen was nog onbekend terrein voor de wetenschap. Dankzij een microscoop konden de biologen in levende cellen het gedrag van mitochondriën onder verschillende omstandigheden bestuderen. Ook onderzochten zij de eigenschappen van de ‘voertuigen’. Op deze manier kwamen de wetenschappers erachter hoe het transport van mitochondriën georganiseerd wordt en hoe de verschillende onderdelen van het ‘wegennetwerk’ met elkaar samenwerken. De hele zenuwcel krijgt zodoende de beschikking over voldoende energie.

Casper Hoogenraad, één van de onderzoekers vertelt: “Met ons onderzoek onthullen wij nieuwe verkeersregels in zenuwcellen. Dit kan leiden tot een beter begrip van fundamentele hersenprocessen en een betere preventie en behandeling van hersenziekten.” Het volledige onderzoek is terug te vinden in het blad Neuron.