Het was weer een veelbewogen jaar met hoogte- en dieptepunten. Maar wat heeft u op wetenschappelijk gebied nu het meest geraakt? Stem mee en bepaal welke hoogte- en dieptepunten straks in het grote Scientias.nl-jaaroverzicht worden opgenomen!

Er is genoeg gebeurd, het afgelopen jaar. We zijn getuige geweest van grote ontdekkingen, kleine tegenvallers, duizelingwekkende hoogtepunten en treurige dieptepunten. Maar wat is u het meest bijgebleven?

Van boven naar beneden: Felix Baumgartner na zijn sprong. Foto: Redbullstratos.com. | Op 2196 meter diepte. Foto: Hebrew University. | Jachtluipaard Sarah.

Hoogtepunt van 2012
Voor liefhebbers van de ruimtevaart vielen er dit jaar genoeg hoogtepunten te beleven. Zo landde Curiosity op spectaculaire wijze op Mars en is deze daar nu druk bezig met onderzoek. De missie heeft al prachtige foto’s opgeleverd en ook de eerste onderzoeksresultaten zijn al binnen. De verwachtingen zijn ook voor komend jaar hooggespannen: er valt nog genoeg te ontdekken op Mars en Curiosity heeft de gereedschappen die voor grote ontdekkingen nodig zijn aan boord. Ietsje dichter bij huis vinden we nog een hoogtepunt: André Kuipers die zijn langste missie aan boord van het ISS voltooit en met een schat aan verhalen en onderzoeksresultaten terug naar de aarde komt. De hoogtepunten volgen elkaar in die periode in rap tempo op: tijdens de missie van Kuipers grijpt de Nederlander ruimtesonde Dragon bij zijn lurven en haalt deze het ISS binnen. Een mijlpaal: het is voor het eerst dat een commerciële ruimtesonde een bezoek aan het ISS brengt. Maar ook op aarde viel er in 2012 genoeg te beleven. Wat denkt u bijvoorbeeld van de sprong van Felix Baumgartner? Of de Venusovergang? Of het feit dat wetenschappers dieper dan ooit onder het aardoppervlak doken en een 2196 meter diepe grot bezochten? En ook het dierenrijk maakte hoogtepuntjes mee: jachtluipaard Sarah bijvoorbeeld. Het dier zette een nieuw wereldrecord neer door in 5.95 seconden 100 meter af te leggen. Een ander hoogtepuntje is de oprichting van een wel heel bijzondere denktank: 100 Year Star Ship. De denktank heeft een helder doel voor ogen: binnen 100 jaar een sterrenschip ontwikkelen waarmee mensen het verre heelal kunnen gaan verkennen. Waar werd u het meest blij van?


Van boven naar beneden: de piepkleine kameleon. Foto: Frank Glaw, Jörn Köhler, Ted M. Townsend en Miguel Vences / PLoS ONE / doi:10.1371/journal.pone.0031314. | Amelia Earhart. | Melkweg op ramkoers met Andromedanevel. Afbeelding: NASA / ESA / Z. Levay / R. van der Marel / STScI / T. Hallas / A. Mellinger.

Meest bijzondere ontdekking
In laboratoria en tijdens veldonderzoek werden in 2012 ook weer genoeg mooie ontdekkingen gedaan. Zo stuitten onderzoekers op een olifant die Koreaans spreekt, werd de eerste volwassen witte orka ontdekt en vonden onderzoekers een werkelijk piepkleine kameleon: kleiner dan uw nagel. Tevens slaagden onderzoekers er in om in één minuut olie te maken: een proces dat de natuur miljoenen jaren tijd kost. En wetenschappers ontwikkelden een nieuwe accu die de autobranche kan revolutioneren. Ook in de ruimte werd genoeg ontdekt. Zo troffen onderzoekers een komeet aan die de komende jaren wel eens heel duidelijk aan de hemel zichtbaar kan zijn, vond Curiosity sporen van een stromende rivier op Mars en ontdekten onderzoekers dat ze met zekerheid kunnen stellen dat onze Melkweg op ramkoers ligt met het Andromedastelsel (we kunnen u wat dat laatste betreft geruststellen: het duurt nog even). Ook ontdekten onderzoekers dat chocolade u slanker kan maken. En er lijkt eindelijk een einde te zijn gekomen aan een tientallen jaren oud mysterie: wetenschappers stelden dit jaar dat ze hoogstwaarschijnlijk het vliegtuig van Amelia Earhart hebben teruggevonden.


Van boven naar beneden: Jarno Smeets. Foto: Humanbirdwings.net | Dinosaurus. Foto: Diane Turner (cc via Flickr.com) | Het Vostokmeer. Foto: NASA.

Grootste domper
Teleurstellingen waren er dit jaar natuurlijk ook. Bijvoorbeeld toen duidelijk werd dat Jarno Smeets toch niet als een vogel had gevlogen en het daarmee voor mensen nog steeds onmogelijk lijkt om zich als een vogel in de lucht te begeven en daar een tijdje te fladderen. Nog zo’n desillusie: na meer dan twintig jaar in ijs geboord te hebben en eindelijk het Vostokmeer bereikt te hebben, moeten de Russen vaststellen dat ze er (vooralsnog) geen leven kunnen vinden. Van Antarctica gaan we naar de Noordpool waar het zee-ijs dit jaar een voor sommigen teleurstellend record neerzet: nog nooit werd er zo weinig zee-ijs op de Noordpool gemeten. Maar er zijn meer dompers: zo sterft de eerste mens die voet op de maan zette, blijkt de lekkende Japanse kernreactor vlinders te veranderen, stellen onderzoekers vast dat biologisch eten niet per se gezonder is en blijkt uit onderzoek dat denken dat u dik bent ertoe kan leiden dat u ook echt dik wordt. Nog een teleurstelling is de opmerkelijke conclusie van onderzoeker Gerald Crabtree, die stelt dat de mens zijn intellect dreigt te verliezen. Ook één van de hoogtepunten van 2012 loopt voor Nederlanders uit op een teleurstelling: de Venusovergang is door slecht weer vanuit ons land niet te zien. En dan nog een twijfelachtige domper: sommige mensen zullen het een echte domper vinden, terwijl anderen opgelucht ademhalen, maar uit onderzoek blijkt dit jaar ook dat het klonen van dino’s à la Jurassic Park onmogelijk is.


Van boven naar beneden: een kolonie op Mars. Foto: Mars One | Voetbalrobots winnen het WK. Foto: TU Eindhoven | De tanden van de mesosaurus die in Limburg werd ontdekt. Het beest zou zo’n dertien meter lang zijn geweest. Foto: Natuurhistorisch Museum Maastricht.

Neerlands trots
Als we in Nederland ergens goed in zijn, dan is het wel wetenschap bedrijven. Geen wonder dat er dit jaar ook weer genoeg dingen gebeurden waar we als Hollander trots op mogen zijn! André Kuipers bijvoorbeeld die na een lange missie in het ISS weer terug naar de aarde kwam. Maar ook op Groningse studenten die met hun omgebouwde bacterie wereldkampioen werden. Of de studenten van TU Eindhoven die het WK voor voetbalrobots op hun naam schreven, een verademing na het slecht verlopen WK voor menselijke voetballers! Maar ook op Green Team Twente mogen we dit jaar trots zijn: het creëerde een superzuinige auto die 1 op 727 kan rijden! In ons kikkerlandje werden ook mooie ontdekkingen gedaan in 2012, wat dacht u bijvoorbeeld van de enorme mesosaurus die uit een Limburgse mergelgroeve kwam zetten? Of de ontdekkingen die drie Nederlanders na onderzoek deden en die ze de Ig Nobelprijs opleverden? Ambitieus zijn we ook, zo bleek wel toen Nederlanders dit jaar Mars One opzetten: organisatie die tegen 2025 een kolonie op Mars wil hebben gesticht, klinkt onwerkelijk, maar het zou haalbaar moeten zijn.