Methode op basis van chemische eigenschappen levert gemengde resultaten op.

Heb je er al eens bij stilgestaan waar het hout van jouw bureau vandaan komt? Mogelijk is het ingevoerd uit een exotisch land. En misschien is het zelfs illegaal. Afhankelijk van het land verloopt 10 tot 80 procent van de houthandel illegaal. In sommige Zuid-Amerikaanse landen loopt dit percentage zelfs op tot 90 procent. De meest voorkomende vorm van fraude is het vervalsen van documenten: op het douaneformulier staat dat het hout uit een legaal gebied komt, terwijl men zonder toestemming hout is gaan kappen in een beschermd natuurgebied of een privé-eigendom.

Spaanse ceder
Om dit soort fraude te bestrijden, trachten wetenschappers methoden te ontwikkelen om de herkomst van diverse houtsoorten te achterhalen. Onderzoekers van Wageningen Universiteit en Universidad Autónoma Gabriel René Moreno (Santa Cruz, Bolivia) testten een methode die gebaseerd is op de chemische eigenschappen van het hout. Ze publiceerden hun resultaten recent in het wetenschappelijke tijdschrift Forestry: An International Journal of Forest Research.

Jente Ottenburghs is één van de auteurs van het paper in Forestry: An International Journal of Forest Research. Hier zie je hem in actie.

De onderzoekers probeerden deze methode uit op boomsoorten van het genus Cedrela in Bolivia. Het hout van deze bomen is zeer populair en wordt verkocht onder de naam ‘Spaanse ceder.’ Van de zes Cedrela-soorten in Bolivia worden er drie bedreigd: C. odorata, C. fissilis en C. angustifolia. Omdat deze bomen moeilijk te onderscheiden zijn van niet-bedreigde soorten, kunnen documenten relatief makkelijk vervalst worden.

Plaats van herkomst
Met behulp van massaspectrometrie werd het chemisch profiel van diverse Cedrela-soorten in kaart gebracht. Vervolgens vergeleek men deze profielen tussen de soorten en hun plaats van herkomst. Uit de analyses bleek dat men betrouwbaar onderscheid kon maken tussen de soorten. De plaats van herkomst bepalen was jammer genoeg niet mogelijk. “De resultaten zijn wat teleurstellend,” zegt Kathelyn Paredes Villanueva, hoofdauteur van de studie. “We hadden gehoopt om de plaats van herkomst te kunnen achterhalen. Op dit moment testten we alternatieve methoden op basis van genetische gegevens en isotopen.” De strijd tegen illegale houtkap gaat onverminderd voort.

Jente Ottenburghs promoveerde aan de Universiteit Wageningen waar hij onderzoek deed naar de evolutie van ganzen. Na een stage bij de wetenschapsredactie van de Volkskrant werkt hij nu als postdoc aan de Uppsala Universiteit in Zweden. Meer weten over Jente? Neem een kijkje op zijn website. Recent kon je in een artikel van de hand van Jente al lezen hoe een genoom in kaart wordt gebracht. Nieuwsgierig? Klik hier! En hier kun je lezen hoe de genetische code precies werkt.