En wij maar denken dat dit deel van de wereld ongebruikelijk weinig seismische activiteit vertoonden.

In 1982 slaagden onderzoekers er voor het eerst in om een beving op Oost-Antarctica te meten. En sindsdien zijn er – tot 2009 – slechts acht bevingen waargenomen. Het deed vermoeden dat dit deel van de wereld er een ongebruikelijk beperkte seismische activiteit op nahield. Maar onderzoekers komen daar nu op terug. Een nieuw onderzoek wijst er namelijk op dat Oost-Antarctica niet ongebruikelijk rustig is, maar dat we gewoon niet goed gemeten hebben.

27 bevingen
Dat is te lezen in het blad Nature Geoscience. In het paper beschrijven onderzoekers hoe ze – met behulp van een nieuw apparaat – in één jaar tijd maar liefst 27 bevingen op Oost-Antarctica hebben waargenomen. De bevingen werden gemeten in 2009 en hadden een kracht tussen de 2.1 en 3.9 op de schaal van Richter.

Kraton
Oost-Antarctica wordt door geologen ook wel aangeduid als een kraton of rompgebergte. Dis is een stuk heel oude continentale korst dat al heel lang tektonisch stabiel is, oftewel in een periode van 1 miljard jaar geen grootschalige veranderingen heeft ondergaan. Op zo’n stabiel stuk aardkorst mag je echter wel bevingen verwachten. Dat die lang niet of nauwelijks werden waargenomen op Oost-Antarctica werd door sommige mensen verklaard door de dikke ijskap die de aardkorst hier bedekt. Deze zou de seismische activiteit in het gebied met zijn enorme gewicht onderdrukken. Maar die theorie kan nu dus van tafel. Met de 27 bevingen in een jaar tijd is de Oost-Antarctische kraton namelijk net zo actief als andere rompgebergten.

De apparatuur waarmee de metingen op Oost-Antarctica in 2009 zijn gedaan. Afbeelding: Amanda Lough.

Lastig toegankelijk
Dat deze seismische activiteit zo lang onopgemerkt is gebleven, is goed te verklaren. Het is heel lastig om de benodigde apparatuur op Oost-Antarctica te krijgen en te plaatsen. Maar we weten nu dat het de moeite waard is. Want op Oost-Antarctica gebeurt veel meer dan gedacht.

Overigens geldt dat waarschijnlijk niet alleen voor Oost-Antarctica. De onderzoekers wijzen erop dat er nog veel meer plaatsen op aarde zijn waar we niet of nauwelijks goede metingen van hebben en dus niet weten wat er aan seismische activiteit plaatsvindt. “Zo bedekt de oceaan bijvoorbeeld 71 procent van de planeet,” legt onderzoeker Amanda Lough uit. “Maar het is duur en heel moeilijk om daar instrumenten te plaatsen. We moeten nadenken over het verbeteren van de dekking.”