In het filmpje is te zien hoe een zes kilometer lange ijsberg losbreekt van een Groenlandse gletsjer.

De ijsberg maakte zich op 22 juni los van de Helheim-gletsjer. Dat duurde al met al zo’n 30 minuten. Maar in onderstaand filmpje hebben onderzoekers het hele gebeuren wat versneld, waardoor je het in nog geen twee minuten kunt bewonderen.

Botsing
Te zien is hoe een brede en vrij platte ijsberg los komt van de gletsjer en zich direct van de gletsjer weghaast. Terwijl de ijsberg dat doet, breken er kleinere ijsbergen af en sommige tuimelen om. Ietsje later botst de ijsberg op een andere ijsberg, waardoor deze in tweeën breekt en omrolt.

Begrip
Het filmpje is bijzondere interessant voor wetenschappers. “Weten hoe en op welke manier ijsbergen afkalven is belangrijk voor simulaties omdat zij uiteindelijk de wereldwijde zeespiegelstijging bepalen,” aldus onderzoeker Denise Holland. “Hoe beter we begrijpen wat er gebeurt, hoe accurater onze simulaties waarmee we klimaatverandering voorspellen en ons op klimaatverandering voorbereiden, worden.”

Het afkalven van ijsbergen is een natuurlijk proces. Ook in een wereld die niet opwarmt, zouden zo af en toe ijsbergen loskomen van gletsjertongen. De laatste jaren zien we dat echter bij sommige gletsjers wel opvallend vaak gebeuren. Het lijkt in sommige situaties te wijten te zijn aan opwarmend oceaanwater dat de ijsplaten van onderaf aantast en verzwakt. De losgebroken ijsbergen dragen niet direct bij aan zeespiegelstijging, omdat ze onderdeel uitmaken van een gletsjertong die reeds op het water rust. Maar wanneer er in korte tijd veel afkalvingen plaatsvinden en de gletsjertong dus veel massa verliest, kan deze minder goed tegenwicht bieden aan de achterliggende gletsjer. Het resultaat? Die gletsjer gaat sneller stromen en meer ijs in zee dumpen en dat ijs – dat nu nog wel op het land ligt – levert wel degelijk een bijdrage aan een stijgende zeespiegel.

De ijsberg die onderzoekers los hebben zien komen van de Helheim-gletsjer is indrukwekkend. Maar het is maar een klein ijsbergje in vergelijking met de enorme ijsklomp die vorig jaar loskwam van de Larsen C-ijsplaat. Die ijsberg was ongeveer 5800 km2 groot. Nieuwsgierig hoe dat eruitziet? NASA maakte er na de afkalving enkele spectaculaire foto’s van!