Het ijs moet ons vertellen hoe het klimaat van de aarde zich in de afgelopen 1,5 miljoen jaar ontwikkeld heeft.

Later deze maand zal een groep Europese onderzoekers afreizen naar het oostelijke deel van Antarctica. De wetenschappers gaan daar op zoek naar een geschikte plek om in het ijs te boren en een ijskern boven te halen die verraadt hoe het klimaat op aarde er in de achterliggende 1,5 miljoen jaar heeft uitgezien.

De onderzoekers zullen op twee plekken gaan zoeken naar het oudste ijs: Dome C (waar eerder ook al heel oud ijs is gevonden) en Dome F.

De onderzoekers zullen op twee plekken gaan zoeken naar het oudste ijs: Dome C (waar eerder ook al heel oud ijs is gevonden) en Dome F.

Luchtbelletjes
In het ijs zitten namelijk luchtbelletjes. Die luchtbelletjes zijn in het ijs opgesloten komen te zitten toen het ijs ontstond en zijn een afspiegeling van de atmosfeer in die tijd. Hoe dieper je boort, hoe ouder het ijs en de luchtbelletjes zijn.

Dieper
“Aan het begin van dit millennium verkregen we op Antarctica een ijskern die ons vertelde hoe het klimaat er in de afgelopen 800.000 jaar uitzag,” vertelt onderzoeker Robert Mulvaney. Maar nu willen hij en zijn collega’s nog verder terug in de tijd kijken. Met name naar de situatie omtrent 1 miljoen jaar geleden, toen de klimaatcyclus veranderde. Warme en koude periodes wisselden elkaar meer dan 1 miljoen jaar geleden ruwweg om de 41.000 jaar af. Maar dat veranderde 1 miljoen jaar geleden: nu wisselen warme perioden en ijstijden elkaar om de 100.000 jaar af. Onduidelijk is nog waarom de klimaatcyclus deze verandering doormaakte en of stijgende CO2-concentraties een rol speelden. Een beter begrip van de interactie tussen de aardse atmosfeer en het klimaat in het verleden is belangrijk wanneer we willen voorspellen hoe het klimaat in de toekomst op stijgende CO2-concentraties gaat reageren.

Antarctica
Antarctica is nu niet direct een prettige of gemakkelijke werkomgeving. Maar de onderzoekers hebben geen keus. Er is geen andere plek op aarde die ons zover terug in de tijd kan laten kijken als Antarctica.

Zodra de onderzoekers een geschikte plek hebben gevonden om te boren, zullen ze daadwerkelijk aan de slag gaan. Het betekent dat ze naar schatting zo’n drie kilometer diep zullen gaan boren. Een proces dat waarschijnlijk meerdere jaren in beslag gaat nemen. Het ijs dat hierbij wordt verzameld zal door laboratoria in verschillende delen van Europa onderzocht worden.