cellen

Wetenschappers hebben ontdekt dat druk uitoefenen op kwaadaardige cellen in de borst ervoor kan zorgen dat ze zich weer normaler gaan gedragen en ook een normaal groeipatroon vertonen. Het is voor het eerst dat mechanische kracht alleen voldoende blijkt te zijn om de ongecontroleerde groei van kankercellen te stoppen.

Gedurende het leven van een vrouw verandert borstweefsel voortdurend. Onder invloed van haar cyclus groeit, krimpt en verandert het op een georganiseerde manier. Bijvoorbeeld wanneer ze zwanger raakt en na de bevalling borstvoeding gaat geven. De cellen vormen dan een cluster dat doet denken aan de structuur van een framboos. Gezonde borstellen roteren, wanneer ze zo’n georganiseerde structuur vormen en stoppen met groeien wanneer dat moet. Maar kankercellen gedragen zich anders. Zij vormen niet zulke mooi samenhangende structuren. Ook hebben ze geen normaal groeipatroon: hun groei verloopt ongecontroleerd.

Mechanische inbreng
“Wat wij nu laten zien is dat de organisatie van weefsel in de beginfase van diens groei en ontwikkeling gevoelig is voor mechanische inbreng,” vertelt onderzoeker Daniel Fletcher. “Een vroeg signaal, in de vorm van samenpersing, lijkt ervoor te zorgen dat deze kwaardaardige cellen weer op het juiste spoor belanden.”

Goed
Maar zijn de cellen daarmee ook direct weer ‘goed’? Of vormen ze dan nog steeds een gevaar. Wanneer wij denken aan de ontwikkeling van een kankercel, dan denken we aan genetische mutaties in de cel. Maar recent onderzoek heeft aangetoond dat een kwaadaardige cel niet voorbestemd is om een tumor te worden. Of de cel een tumor wordt, is afhankelijk van de interactie tussen de cel en zijn micro-omgeving. En dat onderzoek ging zelfs nog een stapje verder: door die omgeving te manipuleren, bijvoorbeeld door biochemische stofjes in te brengen die de kwaadaardige cellen afremmen, kunnen we de gemuteerde cellen ‘temmen’ en ervoor zorgen dat ze zich normaal gedragen.

Samendrukken
Dit nieuwe onderzoek laat nu zien dat chemische stoffen niet de enige oplossing voor het probleem van kwaadaardige cellen zijn. Ook mechanische druk kan kwaadaardige cellen beïnvloeden. Door ze samen te drukken, dwingen onderzoekers de cellen weer op het rechte spoor. Op de afbeelding helemaal bovenaan dit artikel is dat goed te zien. Links ziet u een cluster kwaadaardige cellen die niet aan druk zijn blootgesteld. Het cluster is ongeorganiseerd en groot. Rechts ziet u een cluster kwaadaardige cellen die wel zijn samengedrukt: het is veel georganiseerder en kleiner.

Experiment

Experimenten zijn veelbelovend. Wanneer onderzoekers de kwaadaardige cellen in een vroeg stadium van hun ontwikkeling onder druk zetten, gingen ze zich heel anders gedragen. Zelfs nadat er geen druk meer uitgeoefend werd, gedroegen ze zich zoals gezonde cellen zich gedragen. “Kwaadaardige cellen zijn niet helemaal vergeten hoe ze gezond moeten zijn; ze hebben gewoon de juiste aanwijzingen nodig om ze naar een gezond groeipatroon te loodsen,” concludeert onderzoeker Gautham Venugopalan.

Gewichtheffen
“Mensen weten al eeuwen dat fysieke kracht invloed heeft op onze lichamen,” stelt onderzoeker Gautham Venugopalan. Een bekend voorbeeld daarvan treffen we in de sportschool aan. “Wanneer we gewichtheffen, worden onze spieren groter.” Maar er zijn meer voorbeelden te noemen. Denk bijvoorbeeld aan de zwaartekracht die ervoor zorgt dat onze botten sterk blijven. “Hier laten we zien dat fysieke kracht ook een rol kan spelen in de groei – en ommekeer – van kankercellen.”

Wat betekent dit nu heel concreet voor de behandeling van borstkanker? Op dit moment nog niet veel. “Samenpersing is op zichzelf waarschijnlijk geen behandeling,” stelt Fletcher. “Maar het geeft ons wel nieuwe aanwijzingen in de zoektocht naar moleculen en structuren die wellicht wel interessant zijn om tijdens behandelingen aan te vallen.”