Het vaccin beschermt tegen 88 procent van de ons bekende griepstammen ter wereld en kan het einde betekenen voor het zo gehate griepseizoen.

De meeste mensen hebben de uitnodiging alweer in de brievenbus gehad en zullen binnenkort hun griepprik ophalen bij de huisarts. Dat griepvaccin is elk jaar anders, omdat ook de griep verandert. “Deskundigen voorspellen welke griepvirussen komende winter het meest voor zullen komen,” zo is op de site van het RIVM te lezen.

Griepvaccin beschermt niet altijd
“We weten dat deze aanpak veilig is en het grootste deel van de tijd redelijk goed werkt,” vertelt onderzoeker Derek Gatherer, verbonden aan Lancaster University. “Maar soms werkt het niet.” Dat zagen we bijvoorbeeld in de winter van 2014/2015 toen het griepvaccin niet voldoende beschermde tegen het rondwarende type A(H3N2)-virus. Dit virus was net ietsje anders dan het virus dat in het vaccin was verwerkt. “Daarnaast beschermen deze jaarlijkse vaccins ons helemaal niet tegen potentiële toekomstige grieppandemieën,” stelt Gatherer. Hij denkt dan bijvoorbeeld aan de Spaanse griep van 1918, de Aziatische griep van 1957 en de Hongkonggriep van 1968: pandemieën die miljoenen slachtoffers eisten.

WIST JE DAT…

…er ook gewerkt wordt aan een vaccin tegen Alzheimer?

500.000 levens
En ook de ‘gewone’ jaarlijkse griepepidemie kost levens. Naar schatting zo’n 500.000 levens wereldwijd. “En zo hoeft het niet te zijn,” stelt Gatherer. “Op basis van onze kennis over het griepvirus en het menselijk immuunsysteem kunnen we computers gebruiken om de componenten van een vaccin te ontwerpen dat een veel bredere en langer durende bescherming biedt.”

Twee vaccins
En dat is wat onderzoekers nu hebben gedaan. Het resulteert in twee vaccins. Een vaccin dat beschermt tegen 88 procent van de bekende griepstammen wereldwijd. En een speciaal voor de VS ontwikkeld griepvaccin dat beschermt tegen 95 procent van de bekende griepstammen in de VS.

De volgende stap is de vaccins testen. De onderzoekers proberen daartoe nu een samenwerking aan te gaan met farmaceutische bedrijven. “Een universeel griepvaccin is mogelijk binnen bereik,” stelt onderzoeker Pedro Reche. “De componenten van dit vaccin zouden korte griepvirusfragmenten zijn – epitopen genoemd – waarvan we weten dat ze reeds door het immuunsysteem worden herkend. Wij hebben een manier ontwikkeld om epitopen te selecteren die een complete populatie kunnen beschermen.”