Japanse wetenschappers zijn erin geslaagd om een netvlies te ‘kweken’. Een voorzichtige doorbraak: uiteindelijk moet dit netvlies blinden het zicht teruggeven.

De wetenschappers gebruikten embryonale stamcellen van muizen. Deze werden zo gestuurd dat ze zich ontwikkelden tot cellen die ook in het netvlies voorkomen. Met behulp van een proteïne werd er vervolgens gezorgd dat de cellen ook weefsel gingen vormen.

Beker
Na twaalf dagen vormden de cellen een driedimensionale vorm. Ze begonnen samen een soort oogbeker te vormen. Deze structuur was de wetenschappers bekend: wanneer een embryo zich ontwikkelt ontstaan hieruit twee laagjes die samen weer het netvlies vormen. De binnenste laag van het kunstmatige netvlies bevatte net als een echt netvlies diverse zenuwcellen die gevoelig zijn voor licht en cellen die informatie doorgeven aan het brein.

WIST U DAT…

…wetenschappers onlangs ook al sperma kweekten?

Optimistisch
Of het netvlies ook echt kan ‘zien’ en informatie door kan geven, is onduidelijk. “Dat proberen we nu uit,” vertelt onderzoeker Yoshiki Sasai. Hoewel het gekweekte netvlies op het echte netvlies lijkt, is het mogelijk dat er verschillen zijn. Toch zijn de wetenschappers optimistisch.

Spontaan
Wat toch wel het meest bijzondere aan dit onderzoek is, is dat de stamcellen heel veel zelf deden. Zo vormden ze spontaan de lagen die ook in het echte netvlies terug te vinden zijn. Dat wijst erop dat dit hele proces ingeprogrammeerd zit.

Het gekweekte netvlies. Foto: M. Eiraku & Y.Sasai

Veel werk
De onderzoekers hebben nog een lange weg te gaan. “We moeten verder gaan dan cellen van muizen. We moeten een menselijk netvlies maken van menselijke embryonale stamcellen.”

Zo’n kunstmatig netvlies kan mensen die blind zijn of een oogaandoening hebben, waarschijnlijk het zicht weer teruggeven. Maar dat is nog even toekomstmuziek. Voor nu kunnen de onderzoekers in ieder geval al een hoop leren van de totstandkoming van het netvlies en (genetische) oogziektes.

Het volledige onderzoek is terug te vinden in het blad Nature.