Het onderzoek kan wel eens leiden tot effectieve behandelingen tegen vergrijzend haar en kaalheid.

De onderzoekers deden hun ontdekking min of meer per ongeluk. Eigenlijk waren ze namelijk bezig met een studie naar Neurofibromatose type 1, een zeldzame erfelijke aandoening waarbij tumoren op zenuwen groeien. De onderzoekers stuitten zo op een eiwit dat KROX20 heet en geassocieerd wordt met de ontwikkeling van zenuwen. Het eiwit bleek actief te zijn in huidcellen die veranderen in haarschachten. Deze cellen produceren vervolgens een eiwit dat stamcelfactor (SCF) wordt genoemd en het haar kleur geeft.

Experimenten
De onderzoekers besloten wat met deze eiwitten te gaan stoeien. Zo schakelden ze bij muizen het SCF-gen uit. Daarop werden hun haren wit. Wanneer de onderzoekers vervolgens de KROX20-producerende cellen verwijderden, werden de muizen kaal.

Behandeling
“Hoewel dit project startte als een poging om te begrijpen hoe bepaalde tumoren vormen, leerden we uiteindelijk waarom haren grijs worden en ontdekten we de identiteit van de cel die ervoor zorgt dat haar gaat groeien,” vertelt onderzoeker Lu Le. “Met deze kennis hopen we in de toekomst een topisch (lokaal toegediend, red.) stofje te creëren of het benodigde gen veilig af te leveren bij de haarzakjes om zo deze cosmetische problemen te corrigeren.”

Hier zie je een haarzakje, inclusief het bolvormige deel aan de onderzijde (bulb of hair) waarin de huidstamcellen zich ophouden.

Meer kennis
Het onderzoek vult onze kennis over de groei en kleur van haar aanzienlijk aan. Eerder onderzoek had al uitgewezen dat huidstamcellen in het bolvormige deel van het haarzakje (zie de afbeelding hiernaast) een rol speelden bij de groei van haar. Maar onduidelijk was wat er voor zorgde dat deze huidcellen haarcellen werden. Dit onderzoek toont aan dat KROX20 daarin een doorslaggevende rol speelt: cellen waarin dit eiwit actief is, worden haarschachten die de groei van haar mogelijk maken. Het eiwit zorgt er bovendien voor dat deze cellen SCF produceren. En wanneer een cel beide actieve eiwitten bezit, kunnen ze opklimmen in het haarzakje, de interactie aangaan met pigment producerende cellen en uitgroeien tot haren met een kleurtje. Mist zo’n cel SCF dan worden de haren grijs (en naarmate muizen ouder worden wit). Mist KNOX20 dan groeien er helemaal geen haren.

Grote vraag is natuurlijk of de mechanismen die onderzoekers nu hebben blootgelegd ook in mensen een rol spelen. Een andere interessante vraag is of de KROX20-eiwitten in cellen en het SCF-gen minder goed gaan werken als mensen ouder worden en er zo voor zorgen dat mensen geleidelijk aan grijs en kaal worden. De onderzoekers gaan dat nu uitzoeken.