En het wordt…Frankrijk! Misschien…

Dat stelt een internationaal team van onderzoekers. Een andere grote kanshebber is Engeland, gevolgd door Spanje. Landen die vrijwel geen enkele kans maken op winst zijn Hongarije, Noord-Macedonië en Finland.

Modellen
De onderzoekers baseren hun conclusies op verschillende bronnen van informatie. Zo is er bijvoorbeeld een beroep gedaan op een model dat ontwikkeld is door de universiteit van Gent en dat gebruikt wordt om op basis van alle internationale wedstrijden die teams in de afgelopen acht jaar hebben gespeeld te achterhalen hoe sterk een team is. Daarnaast werd er ook een model van de universiteit van Innsbruck gebruikt. Dit model leidt de sterkte van de verschillende EK-teams juist af uit de weddenschappen die bij 19 internationale wedkantoren zijn afgesloten. Daarnaast keken de onderzoekers ook naar de marktwaarde en prestaties van individuele spelers in zowel het nationale elftal als hun thuisclub. Verder werd ook het land van herkomst in ogenschouw genomen en bijvoorbeeld gekeken naar het inwoneraantal en bruto binnenlands product. “Het kan namelijk zo zijn dat verder ontwikkelde landen of landen met een groter aantal inwoners beter getrainde spelers hebben of simpelweg uit meer spelers kunnen kiezen,” legt onderzoeker Andreas Groll uit. Vervolgens werd een kunstmatig intelligent model ingezet om op basis van al deze informatie te voorspellen welk team het EK gaat winnen.

Eerdere EK’s
Voor het model aan de slag ging met de data omtrent het EK van 2021 werd het eerst ‘getraind’ met behulp van data verzameld rond de EK’s van 2004, 2008, 2012 en 2016. Het model deed voor elk EK op basis van de beschikbare informatie een voorspelling en die werd vervolgens vergeleken met de daadwerkelijke uitkomst. Het model leerde zo gaandeweg welke informatie meer of minder relevant is en kwam zo ook tot een steeds nauwkeurigere voorspelling.

Deze grafiek laat voor elk land zien hoe groot de kans is dat het de Europese titel wint.

Daarna werd het model dus losgelaten op het EK van 2021. En dan blijkt regerend wereldkampioen Frankrijk dus de beste kansen te hebben.

Hier zie je voor de vier landen in groep C (waaronder dus Nederland) de kans dat zij de verschillende fases van het kampioenschap ‘overleven’.

De kansen
Het is echter geen gelopen race. Zo schat het model de kans dat Frankrijk Europees kampioen wordt, in op 14,8 procent. Engeland volgt op de voet met 13,5 procent. En Spanje zit daar weer achter met 12,3 procent. Nederland heeft volgens het model 6,1 procent kans op de Europese titel en moet accepteren dat naast de drie koplopers – Frankrijk, Engeland en Spanje – ook Italië, België, Duitsland en Portugal betere kansen hebben. Nederland wordt gevolgd door Denemarken (4,6 procent kans op de Europese titel) en Kroatië (3,1 procent). Helemaal onderaan bungelt Hongarije; het land heeft volgens het model 0 procent kans op de titel.

Onzekerheid
Maar er is altijd hoop – dus ook voor de Hongaren – zo benadrukken de onderzoekers. Het blijft namelijk kansberekening en niets is zeker. Zo zijn bijvoorbeeld de resultaten in Groep F heel lastig te voorspellen. Deze poule telt drie sterke teams (Frankrijk, Portugal en Duitsland) en de ploeg die hier tweede wordt, komt hoogstwaarschijnlijk tegenover het eveneens sterke Engeland te staan. En zo kan het ook zomaar zijn dat één van de favorieten er al in de achtste finale uitvliegt.

Het is niet voor het eerst dat onderzoekers proberen te voorspellen hoe een groot voetbaltoernooi gaat verlopen. Zo voorspelde onderzoeker Achim Zeileis met zijn model dat zich laat leiden door weddenschappen afgesloten bij diverse wedkantoren al de uitslagen van verschillende EK’s en WK’s. Dit model – dat voor de voorspellingen voor het EK 2021 dus gecombineerd is met andere modellen – bleek het in 2010 en 2012 nog bij het juiste eind te hebben toen het voorspelde dat Spanje respectievelijk het WK en EK zou winnen. Ook voorspelde het de finalisten van het EK 2008 correct.

Wat het EK van 2021 brengt, blijft afwachten. “Voetbal is een heel willekeurige sport,” benadrukt Groll. “Een enkel doelpunt of een rode kaart kan alles veranderen.” En dus blijft het ondanks de inspanningen van de onderzoekers waarschijnlijk tot en met 11 juli bijzonder spannend. “We berekenen kansen, geen zekerheden en een winkans van 15 procent betekent ook dat er 85 procent kans is dat een team het EK niet wint,” benadrukt Zeileis.

Op de vraag waarom de onderzoekers toch zoveel moeite doen om de winkansen te berekenen, kan Groll kort zijn. “Simpelweg omdat het heel leuk is.” En dat komt deels juist doordat voetbal zo’n onvoorspelbare sport is. “Het is heel uitdagend en de perfecte mogelijkheid om verschillende statistische en machine learning-modellen uit te proberen.”