Miljonairs investeren gretig in dure kunstwerken, aangezien kunst snel in waarde stijgt. Luxemburgse wetenschappers waarschuwen echter voor een overhitte kunstmarkt. Zij beweren dat de zeepbel binnenkort knapt.

De onderzoekers hebben een miljoen veilingen geanalyseerd. Sinds de financiele crisis in 2008/2009 is de gemiddelde waarde van moderne kunst verdubbeld. Toch is het goed mogelijk dat de prijzen in de toekomst kelderen, zoals in de jaren negentig gebeurde.

Er is een risico dat de zeepbel knapt wanneer huizen of kunstwerken worden verkocht voor prijzen die niet realistisch zijn en die ver boven de fundamentele waarde uitstijgen. Een goed voorbeeld is een stad als Londen, waar momenteel de huizenprijzen gigantisch zijn. Maar hetzelfde geldt voor kunst. De waarde van een kunstwerk is lastig te bepalen. Als gekeken wordt naar de prijs van productie, dan kost een schilderij van Van Gogh slecht enkele tientallen euro’s.

Om dit probleem te tackelen hebben onderzoekers van de universiteit van Luxemburg een nieuw statistisch model ontwikkeld om de ontwikkeling van een zeepbel te monitoren. De onderzoekers gebruikten een miljoen transacties die de afgelopen 36 jaar plaatsvonden. Deze transacties zijn onderverdeeld in zes belangrijke kunststromen.

Oververhitte kunstmarkt
In het paper in het wetenschappelijke vakblad Journal of Emperical Finance beweren de wetenschappers dat de huidige kunstmarkt oververhit is. Vier kunststromen – zoals ‘Oude meesters’, ‘Naoorlogs en modern’, ‘Amerikaans’ en ‘Impressionistisch en modern’ – vertonen gevaarlijk gedrag, omdat de prijzen hier in korte tijd snel zijn gestegen. Vorig jaar kocht Nederland een portret van Rembrandt voor 80 miljoen euro, waarvan een groot deel door belastingbetalers is opgehoest. Als de luchtbel knapt – en zo’n schilderij is in een keer tientallen miljoenen euro’s minder waard – dan is dit natuurlijk zeer pijnlijk. Misschien heeft de familie Rothschild de twee portretten net op het juiste moment verkocht.

Model verbeteren
Met het statistische model is de geknapte zeepbel van 1990 ook gevonden. De onderzoekers hopen hun model in de toekomst te verbeteren, bijvoorbeeld door meer kunststromen toe te voegen.