De zuidoostelijke flank van de vulkaan wordt door de zwaartekracht de Middellandse Zee in getrokken.

Als dat proces plotseling versneld wordt, dreigt een enorme tsunami die desastreuze gevolgen heeft voor de complete regio. Dat is te lezen in het blad Science Advances.

Onder water
Eerder dit jaar kon je op Scientias.nl al lezen dat onderzoekers zich enigszins zorgen maakten over de vulkaan Etna. Nu is de vulkaan – één van de meest actieve vulkanen op aarde – altijd al een zorgenkindje geweest. Maar dit keer was het niet een toekomstige eruptie die onderzoekers zorgen baarde. Nee, men ontdekte dat de zuidoostelijke flank van de vulkaan langzaam richting zee beweegt (terwijl de overige flanken grotendeels stabiel zijn). De onderzoekers baseerden die conclusie op onderzoek op het land. Een nieuwe studie heeft nu gekeken of er ook onder water sprake is van beweging. En de resultaten zijn behoorlijk zorgwekkend.

Volledig in beweging
Het onderzoek wijst namelijk uit dat de flank ook onder water beweegt. In acht dagen tijd zagen de onderzoekers deze vier centimeter opschuiven. Satellieten onthullen dat het boven de zeespiegel gelegen deel van de zuidoostelijke flank in dezelfde periode een vergelijkbare afstand aflegde. “Dus de gehele zuidoostelijke flank veranderde van positie,” aldus onderzoeker Morelia Urlaub.

Tsunami
Het nieuwe onderzoek geeft ook meer inzicht in de drijvende kracht achter die beweging. Dat is niet – zoals eerder werd gedacht – het opborrelen van magma, maar de zwaartekracht. Als magma de boosdoener was, zou je namelijk verwachten dat de flank op het land zich verder verplaatst dan in zee. En dat zien we niet. “De volledige flank beweegt door de zwaartekracht,” aldus onderzoeker Heidrun Kopp. “Het is daarom goed mogelijk dat de flank op catastrofale wijze instort, iets wat kan leiden tot een tsunami.”

Of het echt zover komt en wanneer dat dan zou gebeuren: daar laten de onderzoekers zich niet over uit. “Nader onderzoek is nodig om de geologische processen in en rond Etna en andere aan de kust gelegen vulkanen te begrijpen,” stelt Urlaub.