Ooit werd Jezus volgens de Bijbel in de rivier de Jordaan gedoopt. Dagelijks volgen vele christenen dat voorbeeld. Maar er is veel veranderd. Vooral de Jordaan is niet meer hetzelfde. De rivier is van een bruisend water veranderd in een dun vervuild stroompje en in 2011 kan zelfs dat weleens verleden tijd zijn.

Als er niet snel en effectief wordt ingegrepen dan komt de rivier de Jordaan in 2011 droog te staan. Dat concludeert de organisatie Friends of the Earth, Middle East (FoEME) in een uitgebreid rapport. Vervuiling, slecht onderhoud en een te ijverige exploitatie kan wel eens de doodsoorzaak van de rivier worden.

Droog
Israël, Syrië en Jordanië hebben zo’n 98 procent van het water dat normaal door de Jordaan stroomde voor eigen gebruik omgeleid. Wat overblijft, is een dun stroompje dat voornamelijk bestaat uit rioolwater. “Zonder concrete actie is de verwachting dat het onderste deel van de Jordaan (van de Zee van Galilea naar de Dode Zee, red.) aan het eind van 2011 is opgedroogd,” zo voorspelt het rapport.

Waterval
Dit deel van de rivier is zo’n 217 kilometer lang. Diverse zijrivieren worden door Israël, Jordanië, Syrië en de Westelijke Jordaanoever gebruikt. Dat gebruik eist nu zijn tol. Er is weinig meer over van de ooit zo bruisende rivier. In 1847 beschreef een officier op expeditie langs de Jordaan hoe het water snel stroomde en via prachtige watervallen naar beneden stortte. Vandaag de dag is de Jordaan nog enkele meters breed.

Rioolwater
Een aantal kilometers ten zuiden van de Zee van Galilea ligt een dam. Ten zuiden van die dam stroomt rioolwater naar beneden. Het betekent paradoxaal genoeg de redding van de Jordaan. “Dat is de bron van het onderste deel van de Jordaan,” vertelt de Israëlische directeur van FoEME, Gidon Bromberg. “Niemand kan zeggen dat dit heilig water is.”

Schoon water
Israël is van plan om rioolwater niet langer in de Jordaan te storten en zo de rivier te redden. Maar volgens FoEME heeft dat geen zin. Er moeten grote hoeveelheden schoon water in de rivier worden gestort. “Uit nieuw onderzoek blijkt dat we al vijftig procent van de biodiversiteit in en nabij de rivier zijn kwijtgeraakt, omdat er geen schoon water meer in de Jordaan zit,” weet Munqeth Mehyar, directeur van FoEME namens Jordanië. “Per jaar is zo’n 400 miljoen kubieke meter water nodig om de rivier weer levend te maken.”

Ooit bevatte de Jordaan zo’n 1,3 miljard kubieke meter water. Nu is dat nog zo’n twintig tot dertig miljoen kubieke meter. De enige oplossing is dat Jordanië, Israël en Syrië het water dat zij uit de Jordaan hebben gehaald, teruggeven. Een dergelijke reddingsactie zal ook de Dode Zee een nieuwe kans geven; het sterk vervuilde water komt hierin uit waardoor ook dat water stilletjes aan wordt vernietigd.