Breakthrough Listen geeft data vrij zodat iedereen kan meehelpen zoeken naar signalen van buitenaardse beschavingen.

Al decennia wordt er actief gezocht naar buitenaards leven. Zo wordt er bijvoorbeeld continu gezocht naar radiosignalen afkomstig van aliens. Maar vooralsnog zonder resultaat. Daarom schakelt Breakthrough Listen graag de hulp in van het grote publiek. Want als iedereen meehelpt zoeken, is de kans veel groter dat iemand een veelbelovend signaal opmerkt.

2 Petabytes
Daarom komt Breakthrough Listen nu met groot nieuws: ze geven bijna 2 petabytes aan telescoopgegevens vrij. Het betekent dat iedereen die wil mee kan helpen om door deze gigantische berg aan data te spitten op zoek naar dat ene opvallende signaal. Reken er maar op dat het een behoorlijke klus gaat worden. Want even voor je eigen beeldvorming: één petabyte aan informatie komt overeen met ongeveer een toren van 1,8 km hoog van gestapelde cd-romschijven zonder doosje.


Gegevens
De vrijgegeven data zijn afkomstig van verschillende telescopen die een radiospectrum tussen 1 en 12 gigahertz (GHz) verkenden. Ongeveer de helft van de gegevens komt van de Parkes Telescope gelegen in de Australische staat New South Wales vandaan. Vanwege de perfecte ligging van de telescoop, kan deze als geen ander de hele galactische schijf en het galactische centrum afspeuren. De rest van de gegevens werd verzameld door één van de grootste en meest gevoelige telescopen op aarde: de Green Bank Telescope.

De Parkes radio-telescoop. Afbeelding: Diceman Stephen West (via Wikimedia Commons)

Publiek
Het is niet voor het eerst dat Breakthrough Listen hulp vraagt van het grote publiek. Vorig jaar gaven ze namelijk ook al een petabyte aan radio- en optische telescoopgegevens vrij. Maar nu is de hoeveelheid waar het publiek over kan sparren, verdubbeld. “Het is onze hoop dat deze gegevens iets nieuws en interessants zullen onthullen,” zegt onderzoeker Matt Lebofsky. “Of het nu een ander intelligente levensvorm in het universum is, of een nog niet ontdekt natuurlijk astronomisch fenomeen.” Volgens Breakthrough Listen is het heel belangrijk dat iedereen meewerkt om die ene prangende vraag, of wij alleen zijn in het universum, te beantwoorden. “In de gehele menselijke geschiedenis hadden we maar een beperkte hoeveelheid gegevens om te zoeken naar buitenaards leven,” zegt de oprichter van Breakthrough Listen Yuri Milner. “Daarom konden we eigenlijk alleen maar speculeren. Nu we veel gegevens hebben, kunnen we dit onderwerp pas echt goed wetenschappelijk onderzoeken. En door deze data beschikbaar te stellen aan het grote publiek kan iedereen meehelpen om die ene prangende vraag te beantwoorden.”

“Door data beschikbaar te stellen aan het grote publiek kan iedereen meehelpen om die ene prangende vraag te beantwoorden”

Nabijgelegen sterren
Onderzoekers zelf hebben ondertussen al het spits afgebeten. Zij bogen zich over radiosignalen afkomstig van twintig nabijgelegen sterren. Deze sterren zijn zo uitgelijnd met de aarde, dat een geavanceerde beschaving rond die sterren de aarde kan zien passeren als deze voor de zon langs beweegt. “Dit is een unieke geometrie,” stelt onderzoeker Sofia Sheikh die zich over de data ontfermde. “Het is de manier waarop wij andere exoplaneten ontdekten. Dus het is logisch dat dit misschien ook de manier is waarop een andere intelligente beschaving planeten vindt. Over de betreffende regio is al weleens eerder gesproken, maar er is nog nooit een gerichte zoektocht geweest.” Helaas troffen de onderzoekers niets spannends aan. “We hebben geen buitenaardse wezens gevonden,” vertelt Sheikh. Wel bakenen onderzoekers steeds verder de plekken in het heelal af waar mogelijk geavanceerde, buitenaardse beschavingen voor kunnen komen. “De resultaten zijn een nieuw stukje van de puzzel waar iemand anders op kan voortborduren.”


De zoektocht naar buitenaards leven gaat dus gestaag door. En jij kunt helpen! Want wellicht vind jij wel ergens tussen die 2 petabytes aan data hét bewijs dat aliens bestaan. Maar of we dan ook gelijk contact moeten willen leggen… Daar is niet iedereen het over eens. Radioastronoom en astrodeeltjesfysicus Heino Falcke vertelde eerder al aan Scientias.nl niet erg enthousiast te zijn over het plan. “(Ik vind, red.) het geen goed idee om met heel veel energie in de Melkweg bekend te maken dat wij er zijn. Je weet tenslotte nooit wat je tegenkomt (…),” zei hij destijds. “We weten uit de geschiedenis dat een botsing tussen twee beschavingen altijd uitvalt in het voordeel van de beschaving met grotere resources en betere technologieën. In dit geval zou dat de beschaving zijn die de ander kan bezoeken.” Maar zo ver zijn we nu nog niet. Eerst maar door de berg aan data heen spitten. Bovendien gaat ook het onderzoek naar de atmosferen van exoplaneten door. Want met behulp van de volgende generatie telescopen kunnen we in die atmosferen op jacht gaan naar biomarkers: stoffen die alleen in die atmosfeer kunnen zijn beland door biologische processen op de planeet.